REKOM mreža pomirenja

31.12.2019.

Koalicija za REKOM preuzima brigu za izradu regionalnog popisa žrtava u vezi sa ratovima devedesetih na području bivše Jugoslavije

Na devetom zasedanju, 15. decembra 2019 godine u Zagrebu, Skupština Koalicije za REKOM je donela odluku o restrukturiranju Inicijative za REKOM, kojom je Statut REKOM-a, usaglašen zajedničkim radom izaslanika predsednika Hrvatske, Srbije, dva člana Predsedništva BiH, Crne Gore, Kosova i Makedonije i eksperata Koalicije za REKOM 2014. godine, prestao da važi i simbolizuje političku volju lidera postjugoslovenskih zemalja da zajednički osnuju Regionalnu komisiju za utvrđivanje činjenica o ratnim zločinima i žrtvama ratova devedesetih godina na području nekadašnje Jugoslavije (REKOM). Imajući u vidu da u postojećoj političkoj konstelaciji u Hrvatskoj nema podrške za osnivanje REKOM-a, da pomirenje i osnivanje REKOM-a više nisu prioriteti politike bošnjačkog i hrvatskog člana Predsedništva BiH, da Republika Srpska ne prihvata presude Haškog tribunala kao osnov za utvrđivanje činjenica o žrtvama i da Slovenija smatra da u toj zemlji nema ratnih žrtava te nema osnova da učestvuje u popisu ratnih žrtava, Koalicija za REKOM je spremna da preuzme brigu za izradu poimeničnog popisa žrtava ratova devedesetih na području nekadašnje Jugoslavije.

Koalicija za REKOM je postigla značajne rezultate u dokumentovanju ratnih žrtava i mesta zatočenja: Documenta je utvrdila identitet i okolnosti smrti najmanje 7000 žrtava u ratu na području Hrvatske; FHP je dodatno utvrdio identitet i uzrok smrti još 1100 ratnih žrtava na području Hrvatske (državljana Srbije i Crne Gore); Fond za humanitarno pravo i Fond za humanitarno pravo Kosovo su registrovali iz više izvora 13.500 žrtava u vezi sa ratom na Kosovu. Do danas su istraživači ove dve organizacije proverili identitet i okolnosti smrti najmanje 8.000 žrtava, a u toku su dodatno istraživanje i provera podataka o okolnostima smrti/nestanka oko 5500 žrtava u periodu od 1. 1. 1999. do 31. 12. 2000. godine; Istraživačko – dokumentacioni centar (IDC) je prikupio podatke o 96.000 žrtava u ratu na području BiH, koje je uz podršku FHP-a, 2012. godine, objavio u 4 toma; Udruženje za tranzicijsku pravdu, odgovornost i sjećanje u BiH (TJAR) i Centar za demokratiju i tranzicionu pravdu (CDTJ) do kraja 2019. godine dokumentovali su preko 1000 mesta zatočenja na području BiH, u kojima je u vreme rata više od 100.000 civila bilo zatočeno i izloženo nehumanom postupanju.

I neke druge organizacije civilnog društva, Hrvatski Helsinški odbor za ljudska prava (2001), Udruženje porodica zarobljenih i nestalih u opštini Zvornik, Udruženje „Izvor” i Udruženje bivših logoraša iz Prijedora, kao i druga udruženja porodica žrtava, značajan su izvor podataka o žrtvama.

Imamo u vidu da su sudska veća Haškog tribunala van svake sumnje utvrdila identitet i odgovornu formaciju za smrt najmanje 14.000 žrtava ratnih zločina, a sudska veća u domaćim suđenjima identitet oko 2000 žrtava ratnih zločina.

Obaveza za izradu poimeničnog popisa žrtava

Koalicija za REKOM smatra da su odbijanjem da zajednički formiraju međudržavnu komisiju (REKOM), lideri i vlade postjugoslovenskih zemalja napravili još jednu istorijsku i političku grešku. Koalicija za REKOM na to odgovara – od poimeničnog popisa žrtava se ne sme odustati. Ona preuzima brigu i odgovornost da se taj posao završi do kraja. Skupština Koalicije za REKOM se obavezala:

  1. da dokumentovanje ratnih zločina i žrtava intenzivira povećanjem timova istraživača i analitičara, uključivanjem akademskih institucija u istraživački rad, dogradnjom postojećih baza podataka i jačanjem javne pažnje za perspektivu žrtava;
  2. da ojača mrežu pomirenja i tranzicijske pravde u periodu 2020–2023. godine uključivanjem u aktivnosti najmanje 100 organizacija u lokalnim zajednicama, i
  3. da pruža stručnu podršku organizacijama mladih u suprotstavljanju netačnom prikazivanju sudskih i istoriografski utvrđenih činjenica i proizvodnji „nacionalnih istina”.

Skupština Koalicije za REKOM
Zagreb, 15.12.2019.

This website was created and maintained with the financial support of the European Union. Its contents are the sole responsibility of the RECOM Reconciliation Network and do not necessarily reflect the views of the European Union.