Balkan Transitional Justice<\/p>\n
Autor: Sofija Todorovic<\/p>\n
N\u00eb portretizimin e nj\u00eb projektrezolute t\u00eb OKB-s\u00eb p\u00ebr gjenocidin e Srebrenic\u00ebs n\u00eb 1995 si nj\u00eb sulm t\u00eb paprecedent\u00eb dhe t\u00eb rreziksh\u00ebm ndaj popullit serb, lider\u00ebt e Serbis\u00eb nuk jan\u00eb t\u00eb motivuar nga asgj\u00eb m\u00eb shum\u00eb sesa nga uria p\u00ebr pushtet.<\/em><\/p>\n <\/p>\n M\u00eb 27 mars, Aleksandar Vulin, ish-shefi i inteligjenc\u00ebs s\u00eb Serbis\u00eb, dha nj\u00eb intervist\u00eb p\u00ebr nj\u00eb tabloid q\u00eb p\u00ebrcaktoi tonin p\u00ebr p\u00ebrgjigjen e vendit ndaj nj\u00eb projektrezolute t\u00eb Kombeve t\u00eb Bashkuara t\u00eb paraqitur nga Gjermania dhe Ruanda p\u00ebr t\u00eb caktuar 11 korrikun si Dit\u00ebn Nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb Reflektimit dhe P\u00ebrkujtimit t\u00eb Gjenocidit t\u00eb Srebrenic\u00ebs t\u00eb vitit 1995.<\/p>\n \u201cAjo q\u00eb po vjen \u00ebsht\u00eb finalizimi i komplotit kund\u00ebr Republik\u00ebs Srpska dhe Republik\u00ebs s\u00eb Serbis\u00eb\u201d,\u00a0citohet t\u00eb ket\u00eb th\u00ebn\u00eb Vulin<\/a>, q\u00eb kur u em\u00ebrua z\u00ebvend\u00ebskryeminist\u00ebr. Gjermania dhe Ruanda, tha ai, \u201cduan t\u2019i shpallin serb\u00ebt nj\u00eb komb gjenocidal\u201d.<\/p>\n Fakti q\u00eb teksti i rezolut\u00ebs nuk p\u00ebrmend Serbin\u00eb, serb\u00ebt si komb, apo entitetin e Republik\u00ebs Srpska t\u00eb populluar kryesisht nga serb\u00ebt n\u00eb Bosnje dhe Hercegovin\u00eb, kaloi pa u v\u00ebn\u00eb re n\u00eb p\u00ebrgjigjen e politikan\u00ebve dhe mediave t\u00eb tyre besnike, si\u00e7 b\u00ebri edhe fakti q\u00eb masakra n\u00eb Srebrenic\u00eb e rreth 8,000 burrave dhe djemve boshnjak\u00eb nga forcat serbe t\u00eb Bosnj\u00ebs tashm\u00eb \u00ebsht\u00eb cil\u00ebsuar \u201cgjenocid\u201d nga nj\u00eb num\u00ebr vendimesh gjykatash si n\u00eb Bosnje ashtu edhe n\u00eb Gjykat\u00ebn Penale Nd\u00ebrkomb\u00ebtare p\u00ebr ish-Jugosllavin\u00eb n\u00eb Hag\u00eb, GJPNJ.<\/p>\n N\u00eb vend t\u00eb k\u00ebsaj, g\u00ebnjeshtra p\u00ebr p\u00ebrmbajtjen e rezolut\u00ebs, fuqin\u00eb e saj ligjore dhe pasojat e saj t\u00eb mundshme p\u00ebr Serbin\u00eb dhe Republik\u00ebn Srpska jan\u00eb p\u00ebrhapur pa u lodhur nga nj\u00eb pjes\u00eb e madhe e mediave serbe q\u00eb kontrollohen nga qeveria.<\/p>\n Rezoluta, n\u00eb fakt, ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb kryesisht me p\u00ebrkujtimin, edukimin dhe parandalimin e ngjarjeve t\u00eb ngjashme n\u00eb t\u00eb ardhmen, por kjo u humb nga iniciator\u00ebt e nj\u00eb fushate t\u00eb frikshme dezinformimi dhe frik\u00ebsimi n\u00eb Serbi, nj\u00eb fushat\u00eb e motivuar nga lakmia p\u00ebr pushtet dhe e iniciuar me nj\u00eb dy nga rivotimi i 2 qershorit n\u00eb kryeqytet, Beograd.<\/p>\n Nuk duhet t\u00eb habitemi: ata q\u00eb jan\u00eb n\u00eb pushtet kan\u00eb k\u00ebrkuar prej koh\u00ebsh t\u00eb \u00e7imentojn\u00eb kontrollin e tyre duke manipuluar traumat e pap\u00ebrpunuara, duke nxitur armiq\u00ebsi dhe duke p\u00ebrhapur dezinformim.<\/p>\n K\u00ebrkojn\u00eb p\u00ebrfitime politike<\/strong><\/p>\n Mohimi i gjenocidit n\u00eb Serbi \u00ebsht\u00eb intensifikuar n\u00eb af\u00ebrsisht 12 vjet q\u00eb kur Partia Progresive Serbe dhe lideri i saj, presidenti Aleksand\u00ebr Vu\u00e7i\u00e7, mor\u00ebn pushtetin, n\u00eb nj\u00eb mas\u00eb t\u00eb till\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb praktik\u00eb standarde, duke shkaktuar shqet\u00ebsim t\u00eb madh tek ata q\u00eb humb\u00ebn t\u00eb dashurit n\u00eb Srebrenic\u00eb n\u00eb ato pes\u00eb dit\u00eb korriku n\u00eb 1995.<\/p>\n Parregullsit\u00eb e mir\u00ebdokumentuara gjat\u00eb zgjedhjeve n\u00eb Serbi n\u00eb dhjetor, t\u00eb ndjekura nga nj\u00eb\u00a0thirrje<\/a>\u00a0nga Parlamenti Evropian p\u00ebr nj\u00eb hetim nd\u00ebrkomb\u00ebtar, i kan\u00eb detyruar autoritetet n\u00eb Serbi t\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb nj\u00eb rivotim n\u00eb Beograd; partia n\u00eb pushtet po nxit nj\u00eb narrativ\u00eb q\u00eb i kornizon zgjedhjet si \u201ct\u00eb nj\u00eb r\u00ebnd\u00ebsie m\u00eb t\u00eb lart\u00eb komb\u00ebtare\u201d, n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn kryeqyteti do t\u00eb mbrohet nga ata q\u00eb gjoja d\u00ebshirojn\u00eb t\u00eb d\u00ebmtojn\u00eb Serbin\u00eb dhe interesat e saj komb\u00ebtare.<\/p>\n Rezoluta e Srebrenic\u00ebs, e propozuar nga Gjermania dhe Ruanda, por e cila ka mb\u00ebshtetjen e Shteteve t\u00eb Bashkuara dhe nj\u00eb s\u00ebr\u00eb vendesh t\u00eb tjera, \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb pjes\u00eb e k\u00ebsaj narrative \u2013 t\u00eb bind\u00eb elektoratin se bota \u00ebsht\u00eb kund\u00ebr saj dhe se mbrojtja m\u00eb e mir\u00eb \u00ebsht\u00eb vota p\u00ebr ata q\u00eb jan\u00eb tashm\u00eb n\u00eb pushtet, p\u00ebr vazhdim\u00ebsi, jo p\u00ebr ndryshim.<\/p>\n \u00cbsht\u00eb lloji i taktik\u00ebs q\u00eb p\u00ebrmendet n\u00eb nj\u00eb\u00a0dokument<\/a>\u00a0t\u00eb n\u00ebntorit 2023 nga Komisionerja p\u00ebr t\u00eb Drejtat e Njeriut t\u00eb K\u00ebshillit t\u00eb Evrop\u00ebs, Dunja Mijatovi\u00e7, lidhur me drejt\u00ebsin\u00eb, paqen dhe kohezionin social n\u00eb ish-Jugosllavi.<\/p>\n \u201c\u00cbsht\u00eb v\u00ebrejtur se manipulimi i ngjarjeve t\u00eb koh\u00ebs s\u00eb luft\u00ebs ka p\u00ebr q\u00ebllim t\u00eb ringjall\u00eb tensionet dhe pak\u00ebnaq\u00ebsin\u00eb etnike dhe \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb nj\u00eb strategji p\u00ebr politikan\u00ebt nacionalist\u00eb q\u00eb ata t\u00eb fitojn\u00eb vota dhe t\u00eb mbajn\u00eb pozitat e tyre t\u00eb pushtetit\u201d, shkroi Mijatovi\u00e7.<\/p>\n G\u00ebnjeshtra t\u00eb sponsorizuara nga shteti<\/strong><\/p>\n Duket sikur e v\u00ebrteta thjesht lihet m\u00ebnjan\u00eb kur fushatat politike apokaliptike grumbullojn\u00eb njer\u00ebz n\u00eb nj\u00eb drejtim t\u00eb caktuar p\u00ebr t\u00eb mbajtur pushtetin n\u00eb duart e elit\u00ebs politike.<\/p>\n Megjithat\u00eb, r\u00ebnd\u00ebsia e s\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs nuk mund t\u00eb matet me standardet e imponuara nga ata q\u00eb jan\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb periudh\u00ebn m\u00eb t\u00eb dhimbshme t\u00eb s\u00eb kaluar\u00ebs s\u00eb af\u00ebrt, njer\u00ebz si Vulin, dikur aleat partiak i Mira Markovi\u00e7it, gruaja e presidentit t\u00eb ndjer\u00eb serb, Sllobodan Milloshevi\u00e7, dhe Vu\u00e7i\u00e7i, ministri i friksh\u00ebm i informacionit gjat\u00eb koh\u00ebs s\u00eb luft\u00ebs s\u00eb Kosov\u00ebs 1998-1999. Atyre sigurisht nuk u intereson; n\u00ebse do t\u2019u interesonte, ata do t\u00eb p\u00ebrpiqeshin t\u00eb nd\u00ebrtonin nj\u00eb t\u00eb ardhme tjet\u00ebr p\u00ebr rajonin, pa nxitje t\u00eb vazhdueshme konfliktesh, pa glorifikim t\u00eb kriminel\u00ebve t\u00eb luft\u00ebs dhe pa urrejtje.<\/p>\n Vu\u00e7i\u00e7 u b\u00ebri jehon\u00eb fjal\u00ebve t\u00eb Vulinit duke e inkuadruar rezolut\u00ebn si nj\u00eb p\u00ebrpjekje p\u00ebr ta etiketuar kombin serb si gjenocidal.<\/p>\n N\u00eb Bosnje, udh\u00ebheq\u00ebsi serb i Bosnj\u00ebs Milorad Dodik\u00a0paralajm\u00ebroi<\/a>\u00a0se entiteti i Republik\u00ebs Srpska, president i s\u00eb cil\u00ebs ai \u00ebsht\u00eb, do t\u00eb \u201ct\u00ebrhiqej nga procesi i vendimmarrjes n\u00eb Bosnje\u201d, nj\u00eb hap i ri drejt shk\u00ebputjes q\u00eb Dodik aq shpesh e ka k\u00ebrc\u00ebnuar.<\/p>\n Kryetarja e parlamentit serb Ana Brnabi\u00e7 dhe disa ministra t\u00eb kabinetit serb e shoq\u00ebruan Dodikun n\u00eb nj\u00eb tubim kund\u00ebr rezolut\u00ebs n\u00eb qytetin kryesor t\u00eb Republik\u00ebs Srpska, Banja Luka m\u00eb 18 prill, ku nga skena mund t\u00eb d\u00ebgjoheshin thirrje nxit\u00ebse, sharje dhe gjuh\u00eb urrejtjeje.<\/p>\n Shum\u00eb ekspert\u00eb, analist\u00eb, politikan\u00eb dhe jurist\u00eb t\u00eb respektuar u p\u00ebrpoq\u00ebn\u00a0t\u00eb jepnin informacion t\u00eb besuesh\u00ebm<\/a>\u00a0dhe t\u00eb shpjegojn\u00eb ndikimin e v\u00ebrtet\u00eb t\u00eb rezolut\u00ebs, por pavar\u00ebsisht disa sukseseve d\u00ebmi tashm\u00eb \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb.<\/p>\n Ofensiva propagandistike fiton mb\u00ebshtetjen e kish\u00ebs<\/strong><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/section>\n