{"id":185806,"date":"2020-11-06T09:38:22","date_gmt":"2020-11-06T08:38:22","guid":{"rendered":"https:\/\/www.recom.link\/?p=185806"},"modified":"2020-11-06T09:38:22","modified_gmt":"2020-11-06T08:38:22","slug":"brenda-kampeve-te-burgimit-per-roberit-e-luftes-ne-serbi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.recom.link\/sq\/brenda-kampeve-te-burgimit-per-roberit-e-luftes-ne-serbi\/","title":{"rendered":"Fronti i luft\u00ebs n\u00eb atdhe: Brenda kampeve t\u00eb burgimit p\u00ebr rob\u00ebrit e luft\u00ebs n\u00eb Serbi"},"content":{"rendered":"<p><strong>Edhe pse n\u00eb Serbi nuk pati luftime gjat\u00eb luft\u00ebrave t\u00eb mesit t\u00eb viteve 1990, mij\u00ebra rob\u00ebr nga konflikti kroat u burgos\u00ebn dhe u abuzuan n\u00eb qendrat e paraburgimit n\u00eb provinc\u00ebn veriore t\u00eb Vojvodin\u00ebs t\u00eb vendit.<\/strong><\/p>\n<p>Pasi qyteti kroat i Vukovarit ra n\u00eb duart e Ushtris\u00eb Popullore Jugosllave t\u00eb kontrolluar nga serb\u00ebt n\u00eb n\u00ebntor 1991, Hicham Malla ishte nj\u00eb nga burrat q\u00eb u kap dhe u \u00e7ua me autobus p\u00ebr n\u00eb Serbi p\u00ebr t\u2019u mbajtur n\u00eb paraburgim.<\/p>\n<p>\u201cRadioja n\u00eb autobus ishte e ndezur dhe ne d\u00ebgjonim k\u00ebng\u00eb lufte. D\u00ebgjuam nj\u00eb lajm\u00ebrim se nj\u00eb autokolon\u00eb prej 1,200 ustash\u00ebsh (luft\u00ebtar\u00ebt fashist\u00eb kroat\u00eb t\u00eb koh\u00ebs s\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore) nga Vukovari do t\u00eb kalonin n\u00ebp\u00ebr k\u00ebt\u00eb dhe at\u00eb vend\u201d, tha Malla p\u00ebr Gjykat\u00ebn Penale Nd\u00ebrkomb\u00ebtare p\u00ebr Ish0Jugosllavin\u00eb, GJPNJ.<\/p>\n<p>\u201cK\u00ebshtu q\u00eb n\u00eb zonat e populluara, kur ne po kalonim, kishte turma serb\u00ebsh q\u00eb q\u00ebllonin me gur\u00eb autobus\u00ebt\u201d, tha ai.<\/p>\n<p>At\u00eb dim\u00ebr, Malla u mbajt i burgosur n\u00eb nj\u00eb ferm\u00eb bujq\u00ebsore t\u00eb braktisur e cila ishte kthyer n\u00eb nj\u00eb kamp fam\u00ebkeq n\u00eb fshatin Stajicevo, af\u00ebr Zrenjanin n\u00eb provinc\u00ebn veriore t\u00eb Serbis\u00eb, Vojvodin\u00eb.<\/p>\n<p>Me origjin\u00eb nga Siria, Malla kishte ardhur n\u00eb Jugosllavi n\u00eb vitin 1964 si student mjek\u00ebsie dhe q\u00ebndroi p\u00ebr t\u00eb punuar si mjek. Kur shp\u00ebrtheu lufta, ai punonte n\u00eb spitalin n\u00eb Vukovar dhe u kap s\u00eb bashku me koleg\u00ebt e tij.<\/p>\n<p>\u201cNa than\u00eb se Ushtria Jugosllave i lejonte grat\u00eb, f\u00ebmij\u00ebt dhe personelin mjek\u00ebsor t\u00eb shkonin n\u00eb Vinkovci, n\u00eb Kroaci, nd\u00ebrsa t\u00eb tjer\u00ebt i zinte rob\u201d, kujton ai.<\/p>\n<p>\u201cPor kur dol\u00ebm, ata filluan t\u00eb na ndanin \u2013 burrat nga nj\u00ebra an\u00eb, grat\u00eb dhe f\u00ebmij\u00ebt n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr. Pa pyetur ask\u00ebnd p\u00ebr emrin, etnin\u00eb apo ndonj\u00eb gj\u00eb tjet\u00ebr, ata filluan t\u00eb na hipnin n\u00ebp\u00ebr autobus\u00eb duke p\u00ebrdorur arm\u00eb dhe duke na fyer.\u201d<\/p>\n<p>Disa dekada pasi konfliktet q\u00eb shoq\u00ebruan shp\u00ebrb\u00ebrjen e Jugosllavis\u00eb p\u00ebrfunduan, \u00e7\u00ebshtja n\u00ebse Vojvodina ishte n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb n\u00eb nj\u00eb gjendje lufte n\u00eb vitet 1990 ende nuk \u00ebsht\u00eb p\u00ebrcaktuar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebse. Zyrtar\u00ebt serb\u00eb gjithmon\u00eb kan\u00eb k\u00ebmb\u00ebngulur q\u00eb konfliktet e viteve 1990 kan\u00eb ndodhur vet\u00ebm jasht\u00eb kufijve t\u00eb vendit.<\/p>\n<p>Hulumtimi i BIRN n\u00eb arkivat e Gjykat\u00ebs Penale Nd\u00ebrkomb\u00ebtare p\u00ebr Ish-Jugosllavin\u00eb, GJPNJ, dhe d\u00ebshmit\u00eb personale t\u00eb atyre q\u00eb mbijetuan, tregojn\u00eb megjithat\u00eb se n\u00eb Vojvodin\u00eb u kryen nj\u00eb s\u00ebr\u00eb krimesh gjat\u00eb viteve t\u00eb luft\u00ebs dhe se shum\u00eb nga autor\u00ebt e krimeve nuk jan\u00eb ndjekur kurr\u00eb penalisht. Nd\u00ebrkoh\u00eb, vet\u00eb krimet po minimizohen ose shp\u00ebrfillen.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u201cSa shum\u00eb kemi vuajtur\u201d<\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb prill 2013, Hicham Malla u shfaq si d\u00ebshmitar n\u00eb GJPNJ n\u00eb \u00e7\u00ebshtjen kund\u00ebr Goran Hadzi\u00e7, udh\u00ebheq\u00ebsi serb i koh\u00ebs s\u00eb luft\u00ebs nga Kroacia i cili drejtoi shtetin e vet\u00ebshpallur t\u00eb Republik\u00ebs s\u00eb Krajin\u00ebs Serbe.<\/p>\n<p>Sipas aktakuzave t\u00eb GJPNJ-s\u00eb ndaj Hadzi\u00e7it dhe presidentin jugosllav Sllobodan Milloshevi\u00e7, qindra kroat\u00eb q\u00eb kishin jetuar n\u00eb zona t\u00eb vendit q\u00eb u mor\u00ebn nga forcat serbe p\u00ebrfunduan n\u00eb paraburgim n\u00eb Vojvodin\u00eb.<\/p>\n<p>Ata u mbajt\u00ebn n\u00eb nj\u00eb burg n\u00eb qytetin Sremska Mitrovica, n\u00eb komplekset bujq\u00ebsore n\u00eb fshatrat Stajicevo dhe Begejci (q\u00eb at\u00ebher\u00eb i quajtur Torak) dhe n\u00eb nd\u00ebrtesat ushtarake n\u00eb qytetet Sid dhe Zrenjanin. Disa ish t\u00eb burgosur than\u00eb se ata u mor\u00ebn n\u00eb pyetje edhe n\u00eb qytetet Novi Sad dhe Sombor.<\/p>\n<p>N\u00eb dit\u00ebt e sotme, qeveria e Vojvodin\u00ebs e prezanton provinc\u00ebn veriore serbe, me shum\u00eb pakica etnike, si nj\u00eb lloj <a href=\"http:\/\/www.vojvodina.gov.rs\/en\/autonomous-province-vojvodina\">parajse multikulturore<\/a>.<\/p>\n<p>Por gjat\u00eb konflikteve t\u00eb viteve 1990, ajo ishte gjithashtu sken\u00eb persekutimi dhe krimesh t\u00eb tjera kund\u00ebr pakicave etnike, kryesisht kund\u00ebr kroat\u00ebve, por edhe kund\u00ebr sllovak\u00ebve.<\/p>\n<p>Nenad Dimitrijevi\u00e7, profesor n\u00eb Universitetin e Europ\u00ebs Qendrore, theksoi se n\u00eb historin\u00eb e saj moderne, Vojvodina i ka p\u00ebrkitur disa shteteve t\u00eb ndryshme \u2013 Perandoris\u00eb Austro-Hungareze, Mbret\u00ebris\u00eb s\u00eb Jugosllavis\u00eb, Jugosllavis\u00eb socialiste dhe Serbis\u00eb s\u00eb sotme.<\/p>\n<p>\u201cSecili prej k\u00ebtyre regjimeve, n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn e vet, luajti me p\u00ebrb\u00ebrjen etnike t\u00eb Vojvodin\u00ebs, p\u00ebrmes shtypjes, favorizimit, kolonizimit ose d\u00ebbimit t\u00eb grupeve etnike. Ndoshta \u00ebsht\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb q\u00eb, p\u00ebrkund\u00ebr gjith\u00eb k\u00ebsaj trazire, n\u00eb periudha t\u00eb caktuara ekzistonte nj\u00eb lloj kulture respekti reciprok\u201d, tha Dimitrijevi\u00e7.<\/p>\n<p>\u201cPor kam frik\u00eb se luft\u00ebrat e viteve 1990 zbuluan se historia e cil\u00ebsis\u00eb unike multikulturore t\u00eb rajonit \u00ebsht\u00eb kryesisht nj\u00eb mit.\u201d<\/p>\n<p>N\u00eb zgjedhjet pasuese pasi Sllobodan Milloshevi\u00e7i erdhi n\u00eb pushtet n\u00eb Jugosllavi, nj\u00eb pjes\u00eb e konsiderueshme e votuesve serb\u00eb n\u00eb Vojvodin\u00eb mb\u00ebshtetnin partit\u00eb nacionaliste.<\/p>\n<p>\u201cPasojat jan\u00eb t\u00eb qarta. N\u00ebse shikojm\u00eb regjistrimet e popullsis\u00eb t\u00eb viteve 1991, 2002 dhe 2011, do t\u00eb shohim shifra q\u00eb zbulojn\u00eb nj\u00eb r\u00ebnie t\u00eb vazhdueshme t\u00eb pranis\u00eb s\u00eb pakicave komb\u00ebtare, si n\u00eb num\u00ebr absolut ashtu edhe n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb proporcionale. K\u00ebshtu q\u00eb kushdo q\u00eb flet p\u00ebr Vojvodin\u00ebn si nj\u00eb \u2018parajs\u00eb multikulturore\u2019 \u00ebsht\u00eb ose injorant ose cinik\u201d, argumentoi Dimitrijevi\u00e7.<\/p>\n<p>Krimet e viteve 1990 shpesh neglizhohen. Dhjetorin e kaluar u hap nj\u00eb muze n\u00eb burgun e Sremska Mitrovic\u00ebs, por historia q\u00eb ai dokumenton p\u00ebrfundon papritmas para dekad\u00ebs s\u00eb fundit t\u00eb shekullit XX.<\/p>\n<p>N\u00eb vend t\u00eb k\u00ebsaj, ai p\u00ebrqendrohet n\u00eb vuajtjet e viktimave serbe. Kur u hap, nj\u00eb tabloid n\u00eb Beograd botoi nj\u00eb artikull me titull: \u201cEkspozit\u00eb e frikshme n\u00eb burgun e Sremska Mitrovic\u00ebs: Serb\u00eb t\u00eb pafajsh\u00ebm torturohen, varen dhe digjen t\u00eb gjall\u00eb\u201d.<\/p>\n<p>Artikulli i tabloidit citonte roj\u00ebn e burgut Aleksandar Alimpi\u00e7, i cili tha se serb\u00ebt \u201cfalin shpejt, por ne shpesh gjithashtu edhe harrojm\u00eb shum\u00eb shpejt. Jam i shqet\u00ebsuar se f\u00ebmij\u00ebt tan\u00eb nuk po m\u00ebsojn\u00eb se sa shum\u00eb kemi vuajtur.\u201d<\/p>\n<p>Qindra t\u00eb burgosur jo-serb\u00eb nga Kroacia u mbajt\u00ebn n\u00eb burgun Sremska Mitrovica nga 18 n\u00ebntori 1991 deri m\u00eb 22 gusht 1992 dhe iu n\u00ebnshtruan torturave dhe abuzimit psikologjik. Por t\u00eb pakt\u00ebn n\u00eb muze, vuajtjet e tyre duket se jan\u00eb harruar shpejt.<\/p>\n<figure id=\"attachment_947383\" aria-describedby=\"caption-attachment-947383\" style=\"width: 1200px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-947383 size-large\" src=\"https:\/\/balkaninsight.com\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/h_02841334-1280x586.jpg\" sizes=\"(max-width: 1200px) 100vw, 1200px\" srcset=\"https:\/\/balkaninsight.com\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/h_02841334-1280x586.jpg 1280w, https:\/\/balkaninsight.com\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/h_02841334-640x293.jpg 640w, https:\/\/balkaninsight.com\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/h_02841334-1024x469.jpg 1024w, https:\/\/balkaninsight.com\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/h_02841334-1536x703.jpg 1536w, https:\/\/balkaninsight.com\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/h_02841334-scaled.jpg 2048w, https:\/\/balkaninsight.com\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/h_02841334-320x147.jpg 320w\" alt=\"\" width=\"1200\" height=\"549\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-947383\" class=\"wp-caption-text\">Goran Hadzi\u00e7 gjat\u00eb daljes s\u00eb tij t\u00eb par\u00eb n\u00eb Gjykat\u00ebn Penale Nd\u00ebrkomb\u00ebtare p\u00ebr ish-Jugosllavin\u00eb n\u00eb korrik 2011. Foto: EPA\/JERRY LAMPEN\/POOL.<\/figcaption><\/figure>\n<p><strong>\u201cNj\u00eb det me trupa njer\u00ebzish\u201d<\/strong><\/p>\n<p>D\u00ebshmit\u00eb nga gjyqet n\u00eb GJPNJ tregojn\u00eb se udh\u00ebheq\u00ebsi serb kroat Goran Hadzi\u00e7 e vizitoi t\u00eb pakt\u00ebn nj\u00eb her\u00eb burgun n\u00eb Sremska Mitrovica.<\/p>\n<p>\u201cAi thjesht e v\u00ebzhgoi dhe u soll rrotull n\u00ebp\u00ebr t\u00eb\u201d, kujton ish i burgosuri Vilim Karlovi\u00e7. \u201cDisa njer\u00ebz q\u00eb e shoq\u00ebronin at\u00eb i than\u00eb gj\u00ebra njer\u00ebzve, i tall\u00ebn ata.\u201d<\/p>\n<p>Nj\u00eb i burgosur tjet\u00ebr, Ljubo Pribudi\u00e7, madje u mor n\u00eb pyetje nga Hadzi\u00e7. \u201cAi u kthye nga un\u00eb dhe m\u00eb tha: \u2018N\u00eb cil\u00ebn an\u00eb t\u00eb fytyr\u00ebs t\u00eb kan\u00eb q\u00eblluar me shuplak\u00eb?\u2019 Dhe un\u00eb i thash\u00eb: \u2018N\u00eb k\u00ebt\u00eb an\u00eb.\u2019 Dhe pastaj ai m\u00eb q\u00eblloi n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr. M\u00eb tha: \u2018Q\u00eb mos t\u00eb rrihesh gjithmon\u00eb n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn an\u00eb.\u2019\u201d<\/p>\n<p>D\u00ebshmitar\u00ebt d\u00ebshmuan se brutaliteti fillonte me mb\u00ebrritjen e tyre n\u00eb burg. \u201cAta na nxor\u00ebn n\u00eb nj\u00eb fush\u00eb basketbolli. Ishte nj\u00eb sip\u00ebrfaqe prej betoni dhe ata na than\u00eb q\u00eb t\u00eb q\u00ebndronim shtrir\u00eb n\u00eb t\u00eb. Binte shum\u00eb shi. Q\u00ebndruam aty p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb. Pastaj na than\u00eb: \u2018\u00c7ohuni!\u2019 Dhe na detyruan t\u00eb kalonim mes dy radh\u00ebve dhe ata na q\u00ebllonin\u201d, kujton Pribudi\u00e7.<\/p>\n<p>\u201cU rr\u00ebzova, por arrita t\u00eb ngrihesha de t\u00eb vrapoja deri n\u00eb fund. Pastaj arrit\u00ebm n\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb me bar. Ata na thaan\u00eb se duhet t\u00eb uleshim dhe t\u00eb hiqnim k\u00ebpuc\u00ebt. Pastaj filluan t\u00eb na rrihnin duke na q\u00eblluar te shputat e k\u00ebmb\u00ebve dhe vazhduan t\u00eb na godisnin deri lart n\u00eb trup.\u201d<\/p>\n<p>N\u00eb gjyqin e Hadzi\u00e7, nj\u00eb d\u00ebshmitar i mbrojtur i koduar GH-080 p\u00ebrshkroi kushtet n\u00eb burg si \u201cthjesht t\u00eb tmerrshme, ve\u00e7an\u00ebrisht p\u00ebr ata q\u00eb ishin t\u00eb plagosur\u2026 Kishte njer\u00ebz pa duar dhe k\u00ebmb\u00eb. Vet\u00ebm pamja e tyre ishte e tmerrshme.\u201d<\/p>\n<p>Pribudi\u00e7 kujton njer\u00ebzit \u201ct\u00eb shtrir\u00eb p\u00ebrtok\u00eb, si sardele\u2026 N\u00ebse ndonj\u00eb nat\u00eb t\u00eb duhej t\u00eb shkoje n\u00eb banj\u00eb, duhej t\u00eb shkelje ndonj\u00eb dhe pastaj do t\u00eb bije mbi ta. Ishte nj\u00eb det me trupa njer\u00ebzish.\u201d<\/p>\n<p>I burgosuri Zeljko Sandor p\u00ebrshkroi se si dezertor\u00ebt kroat\u00eb nga Ushtria Popullore Jugosllave mbaheshin n\u00eb qelit\u00eb e izolimit dhe iu n\u00ebnshtruan nj\u00eb nd\u00ebshkimi edhe m\u00eb t\u00eb ashp\u00ebr fizik dhe mendor.<\/p>\n<p>\u201cP\u00ebrve\u00e7 rrahjeve, ata detyroheshin t\u00eb k\u00ebndonin k\u00ebng\u00eb \u00e7etnike (nacionaliste serbe). Ata duhej t\u00eb lehnin si qent\u00eb dhe t\u00eb thoshin gj\u00ebra t\u00eb tilla si \u2018Rroft\u00eb Serbia\u2019\u201d, tha Sandor.<\/p>\n<p>BIRN kontaktoi Administrat\u00ebn Serbe p\u00ebr Zbatimin e Sanksioneve Penale p\u00ebr t\u00eb pyetur n\u00ebse ajo ka dokumente ose objekte nga kjo periudh\u00eb dhe n\u00ebse ato mund t\u00eb jen\u00eb n\u00eb dispozicion t\u00eb publikut. BIRN gjithashtu pyeti pse muzeu i burgut nuk p\u00ebrmend at\u00eb q\u00eb ndodhi atje n\u00eb vitet 1990. Nuk pati asnj\u00eb p\u00ebrgjigje.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u201cZoti e mallkoft\u00eb \u00e7do tradhtar\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Ambiente t\u00eb tjera paraburgimi n\u00eb Vojvodin\u00eb karakterizoheshin gjithashtu nga trajtimi \u00e7njer\u00ebzor, mbipopullimi, puna e detyruar, kujdesi i pap\u00ebrshtatsh\u00ebm mjek\u00ebsor dhe abuzimi i vazhduesh\u00ebm fizik dhe psikologjik.<\/p>\n<p>OJQ-ja Nisma Rinore p\u00ebr t\u00eb Drejtat e Njeriut ka raportuar se vendimi p\u00ebr krijimin e kampeve t\u00eb paraburgimit n\u00eb Stajicevo dhe Begejci u n\u00ebnshkrua nga gjenerali Veljko Kadijevi\u00e7 i Ushtris\u00eb Popullore Jugosllave. Kadijevi\u00e7 vdiq n\u00eb Mosk\u00eb n\u00eb vitin 2014 pa u gjykuar kurr\u00eb. Kroacia e paditi at\u00eb p\u00ebr krime lufte dhe l\u00ebshoi nj\u00eb urdh\u00ebr arresti, por <a href=\"https:\/\/balkaninsight.com\/2014\/11\/03\/ministri-i-fundit-jugosllav-i-mbrojtjes-vdes-n%C3%AB-rusi\/?lang=sq\">Rusia nuk e ekstradoi kurr\u00eb at\u00eb<\/a>.<\/p>\n<p>Kur mjeku i z\u00ebn\u00eb rob Hicham Mala mb\u00ebrriti n\u00eb Stajicevo me \u201ckarvanin e tij prej 1,200 ustash\u00ebsh\u201d, gj\u00ebja e par\u00eb q\u00eb pa ishte nj\u00eb hambar i pist\u00eb q\u00eb ngjante sikur ishte p\u00ebrdorur p\u00ebr 15 vjet. Nuk kishte energji elektrike, drita ose dritare. T\u00eb burgosurit ishin mbyllur n\u00eb stalla t\u00eb nd\u00ebrtuara p\u00ebr bag\u00ebtin\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cKur hym\u00eb, na b\u00ebrtit\u00ebn, na rrah\u00ebn dhe na udh\u00ebzuan t\u00eb shtriheshim n\u00eb dysheme dhe na than\u00eb se s\u2019duhej ta ngrinim kok\u00ebn\u201d, tha Mala. \u201cKishte trazira dhe kaos. Atje kishte edhe qen. Ishte tamam di n\u00eb ndonj\u00eb film.\u201d<\/p>\n<p>\u00c7do m\u00ebngjes, rreth 1,000 t\u00eb burgosur zgjoheshin n\u00eb or\u00ebn 05:00 t\u00eb m\u00ebngjesit dhe detyroheshin t\u00eb k\u00ebndonin himnin komb\u00ebtar jugosllav.<\/p>\n<p>\u201c\u00cbsht\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb e himnit q\u00eb thot\u00eb: \u2018Zoti e mallkoft\u00eb \u00e7do tradhtar\u2019, dhe ata supozohej ta p\u00ebrs\u00ebrisnin at\u00eb pjes\u00eb t\u00eb pakt\u00ebn 100 her\u00eb sepse ishin tradhtar\u00eb dhe t\u00eb gjith\u00eb ata q\u00eb nuk k\u00ebndonin, d\u00ebnoheshin me rrahje\u201d, kujton Mala.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa Mala ishte mbyllur n\u00eb ferm\u00ebn n\u00eb Stajicevo, nj\u00eb mjek tjet\u00ebr, Mladen Loncar, po mbahej i burgosur 34 kilometra m\u00eb larg, n\u00eb nj\u00eb ferm\u00eb tjet\u00ebr n\u00eb fshatin serb Begejci, af\u00ebr qytetit Zrenjanin.<\/p>\n<p>Midis rreth 750 t\u00eb burgosurve q\u00eb u mbajt\u00ebn n\u00eb Begejci, ishte nj\u00eb grup grash t\u00eb burgosura, disa prej t\u00eb cilave u mor\u00ebn nga kampi dhe u sulmuan seksualisht.<\/p>\n<p>Pasi u lirua n\u00eb nj\u00eb shk\u00ebmbim t\u00eb burgosurish, Loncar tha se ai filloi t\u00eb ofronte ndihm\u00eb psikosociale p\u00ebr ish t\u00eb burgosurat dhe foli me disa nga grat\u00eb q\u00eb mbijetuan.<\/p>\n<p>\u201cAto v\u00ebrtetuan dyshimin tim dhe m\u00eb treguan histori t\u00eb tmerrshme. Disa gra ishin \u00e7uar jo vet\u00ebm n\u00eb konviktet e rojeve, por edhe n\u00eb hotelet n\u00eb Zrenjanin. Ato ndiheshin si prostituta personale\u201d, tha ai.<\/p>\n<p>Nj\u00eb d\u00ebshmitare e mbrojtur n\u00eb gjyqin Hadzi\u00e7 e koduar me emrin GH-085 ishte dy muajshe e gjysm\u00eb shtatz\u00ebn\u00eb kur ushtar\u00ebt hyn\u00eb n\u00eb fshatin e saj n\u00eb Sllavonin\u00eb Lindore n\u00eb Kroaci. Ajo u d\u00ebrgua n\u00eb institucionin e paraburgimit n\u00eb Begejci, ku kaloi dy muaj.<\/p>\n<p>N\u00eb kamp, ajo humbi shum\u00eb pesh\u00eb, k\u00ebshtu q\u00eb rojet as q\u00eb e dinin se ajo ishte shtatz\u00ebn\u00eb. P\u00ebrfundimisht ajo lindi nj\u00eb djal\u00eb t\u00eb sh\u00ebndetsh\u00ebm.<\/p>\n<p>\u201cKur u ktheva n\u00eb Vukovar, m\u00eb pyet\u00ebn: \u2018\u00cbsht\u00eb e mundur q\u00eb i mbijetove kampit, rrahjeve dhe keqtrajtimit?\u2019 sepse ata kishin d\u00ebgjuar nga t\u00eb burgosurit e tjer\u00eb t\u00eb kampit se \u00e7far\u00eb po ndodhte athe\u201d, tha ajo n\u00eb GJPNJ.<\/p>\n<p>\u201cDhe un\u00eb thash\u00eb: \u2018Po, mbijetova. Njeriu \u00ebsht\u00eb m\u00eb i fort\u00eb se \u00e7eliku.\u2019\u201d<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 2008, shoqata e avokat\u00ebve \u201cVukovar 1991\u201d paraqiti nj\u00eb kall\u00ebzim penal n\u00eb Prokurorin\u00eb Serbe t\u00eb Krimeve t\u00eb Luft\u00ebs n\u00eb Beograd n\u00eb lidhje me krimet e kryera n\u00eb pes\u00eb kampe paraburgimi n\u00eb Serbi.<\/p>\n<p>\u201cP\u00ebr sa i p\u00ebrket kampeve, vrasjeve n\u00eb kampe, p\u00ebrdhunimeve t\u00eb grave, rrahjeve t\u00eb t\u00eb paraburgosurve, p\u00ebrgjegj\u00ebsia i takon lidershipit t\u00eb at\u00ebhersh\u00ebm t\u00eb Serbis\u00eb dhe ish-Jugosllavis\u00eb, zinxhirit komandues t\u00eb Ushtris\u00eb Popullore Jugosllave dhe, natyrisht, lidershipit t\u00eb at\u00ebhersh\u00ebm t\u00eb Vojvodin\u00ebs,\u201d tha Pero Kovacevi\u00e7, n\u00ebnkryetar i \u201cVukovari 1991\u201d.<\/p>\n<p>Nuk ka pasur ndonj\u00eb progres t\u00eb duksh\u00ebm n\u00eb trajtimin e kall\u00ebzimit t\u00eb avokat\u00ebve k\u00ebto 12 vjet q\u00eb kur ai u paraqit.<\/p>\n<p>Pes\u00eb vjet m\u00eb par\u00eb, nj\u00eb delegacion nga \u201cVukovar 1991\u201d u takua me Aleksand\u00ebr Vu\u00e7i\u00e7 \u2013 n\u00eb at\u00eb koh\u00eb kryeminist\u00ebr, tani president i Serbis\u00eb \u2013 dhe u ra dakord q\u00eb Serbia do t\u2019u mund\u00ebsonte ish t\u00eb burgosurve nj\u00eb vizit\u00eb p\u00ebrkujtimore nga Kroacia n\u00eb vendin e ish-kampit n\u00eb Stajicevo.<\/p>\n<p>\u201cP\u00ebr fat t\u00eb keq, Vu\u00e7i\u00e7 nuk e mbajti fjal\u00ebn e tij dhe nuk na lejoi t\u00eb shkonim n\u00eb Stajicevo, t\u00eb ndiznim qirinj dhe t\u00eb vendosnim kurora dhe lule n\u00eb kujtim t\u00eb atyre q\u00eb u vran\u00eb n\u00eb kampe n\u00eb Serbi\u201d, tha Kovacevi\u00e7.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u201cNuk ka vend p\u00ebr kroat\u00ebt\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Deri m\u00eb 6 maj 1992, ambientet e paraburgimit n\u00eb Stajicevo dhe Begejci ishin mbyllur tashm\u00eb, megjith\u00ebse shum\u00eb njer\u00ebz ende mbaheshin n\u00eb burgun n\u00eb Sremska Mitrovica. N\u00eb at\u00eb dit\u00eb, udh\u00ebheq\u00ebsi i Partis\u00eb Radikale Serbe, Vojisllav Shesheli, mbajti nj\u00eb tubim fam\u00ebkeq n\u00eb fshatin Hrtkovci.<\/p>\n<p>I vet\u00ebshpalluri \u201cduka \u00e7etnike\u201d iu drejtua njer\u00ebzve q\u00eb ai i quajti \u201cv\u00ebllez\u00ebrit dhe motrat e tij serbe\u201d, duke deklaruar se \u201cnuk ka vend p\u00ebr kroat\u00ebt n\u00eb Hrtkovci\u201d.<\/p>\n<p>Shesheli premtoi \u201ct\u2019i d\u00ebbonte ata deri n\u00eb kufi t\u00eb territorit serb dhe ata mund t\u00eb vazhdonin n\u00eb k\u00ebmb\u00eb q\u00eb aty, n\u00ebse nuk largohen paraprakisht me d\u00ebshir\u00ebn e tyre\u201d.<\/p>\n<p>Ai iu drejtua serb\u00ebve n\u00eb tubim: \u201cUn\u00eb besoj fort se edhe ju, serb\u00ebt nga Hrtkovci dhe fshatrat e tjer\u00eb p\u00ebrreth, gjithashtu dini t\u00eb ruani harmonin\u00eb dhe unitetin tuaj, dhe se do t\u2019i hiqni qafe shpejt kroat\u00ebt e mbetur n\u00eb fshatin tuaj\u201d.<\/p>\n<p>Katica Pauli\u00e7, nj\u00eb kroate vendase q\u00eb p\u00ebrfundimisht u zhvendos n\u00eb Zagreb, ndoqi tubimin e Sheshelit at\u00eb dit\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cEpo, isha kureshtare doja t\u00eb shikoja se \u00e7far\u00eb donte ky njeri. Nuk e di n\u00ebse mund ta kuptoni k\u00ebt\u00eb\u201d, tha Pauli\u00e7.<\/p>\n<p>\u201cGjith\u00e7ka ishte e mrekullueshme dhe paq\u00ebsore, dhe tani dikush d\u00ebshiron ta shkat\u00ebrroj\u00eb k\u00ebt\u00eb. Pse? Epo, le t\u00eb shohim p\u00ebrse, le t\u00eb d\u00ebgjojm\u00eb se cila \u00ebsht\u00eb arsyeja p\u00ebr k\u00ebt\u00eb.\u201d<\/p>\n<p>Sipas Pauli\u00e7, trupat e Sheshelit u shfaq\u00ebn n\u00eb fshat t\u00eb veshur me kapele tradicionale fshatare me kokada. Ajo e dinte q\u00eb ata ishin ushtar\u00eb jo t\u00eb rregullt dhe i p\u00ebrshkroi ata si \u201ct\u00eb friksh\u00ebm\u201d.<\/p>\n<p>\u201cAta ishin njer\u00ebzit e tij, trupat e tij, t\u00eb gjith\u00eb me t\u00eb zeza\u201d, tha ajo. \u201cAta kishin rripa me municione n\u00eb gjoks, varur nga nj\u00ebra shpatull te tjera. Ata kishin pushk\u00eb.\u201d<\/p>\n<p>Shesheli madje lexoi nj\u00eb list\u00eb me emrat e kroat\u00ebve q\u00eb ai tha se duhej t\u00eb largoheshin. \u201cIshte nj\u00eb sulm konkret dhe i qart\u00eb ndaj njer\u00ebzve specifik, me nj\u00eb k\u00ebrc\u00ebnim t\u00eb qart\u00eb se \u00e7far\u00eb do t\u2019u ndodhte atyre n\u00ebse nuk largoheshin\u201d, tha Branisalava Kosti\u00e7, nj\u00eb aktiviste civile nga zona e Vojvodin\u00ebs.<\/p>\n<p>Jo shum\u00eb koh\u00eb m\u00eb von\u00eb, Kosti\u00e7 mori pjes\u00eb n\u00eb nj\u00eb event anti-luft\u00eb n\u00eb Hrtkovci, parulla e s\u00eb cilit ishte: \u201cNe nuk do t\u00eb ndahemi! Ne nuk do t\u00eb l\u00ebvizim! Vojvodina \u00ebsht\u00eb atdheu im!\u201d<\/p>\n<p>Ajo kujton nj\u00eb atmosfer\u00eb stresuese at\u00eb dit\u00eb, n\u00eb prag t\u00eb konfrontimit fizik, dhe kur disa serb\u00eb lokal\u00eb i than\u00eb se duke qen\u00eb se edhe ajo vet\u00eb ishte serbe, duhet t\u2019i vinte turp.<\/p>\n<p>Kosti\u00e7 gjithashtu se asaj i than\u00eb se ishte shum\u00eb e re dhe se nuk e dinte t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn p\u00ebr at\u00eb q\u00eb ndodhi n\u00eb zon\u00eb gjat\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore, gj\u00eb t\u00eb cil\u00ebs ajo iu p\u00ebrgjigj: \u201cKroat\u00ebt nga Hrtkovci nuk mund t\u00eb faj\u00ebsohen p\u00ebr vdekjen e gjyshit tim n\u00eb Luft\u00ebn e Dyt\u00eb Bot\u00ebrore.\u201d<\/p>\n<p>Ajo tha se e vetmja gj\u00eb q\u00eb u arrit ishte se njer\u00ebzit at\u00eb dit\u00eb u ndan\u00eb paq\u00ebsisht. \u201cNe ishim naiv\u00eb dhe besonim se mund t\u00eb ndryshonim di\u00e7ka me fjal\u00eb.\u201d<\/p>\n<p>Pas fjalimit t\u00eb Sheshelit, mb\u00ebshtet\u00ebsit dhe bashk\u00ebpun\u00ebtor\u00ebt e tij filluan nj\u00eb fushat\u00eb kanosjeje hde ngacmimi q\u00eb synonte t\u00eb frik\u00ebsonte kroat\u00ebt q\u00eb t\u00eb largoheshin nga Hrtkovci.<\/p>\n<p>D\u00ebshmitarja e GJPNJ-s\u00eb Aleksa Eji\u00e7 deklaroi se bashk\u00ebpun\u00ebtor\u00ebt e Sheshelit zhvilluan takime n\u00eb t\u00eb cilat ata k\u00ebshilluan refugjat\u00ebt serb\u00eb nga Kroacia q\u00eb t\u00eb \u201chynin n\u00eb sht\u00ebpit\u00eb\u201d n\u00eb Hrtkovci dhe t\u00eb b\u00ebnin kontrata t\u00eb rreme q\u00eb sugjeronin se ata kishin t\u00eb drejt\u00eb t\u00eb rrinin atje.<\/p>\n<p>\u201cPas k\u00ebtij fjalimi q\u00eb mbajti Shesheli dhe atij tubimi, nj\u00eb zonj\u00eb erdhi t\u00eb na vizitonte bashk\u00eb me djalin e saj 16-vje\u00e7ar. Ajo kaloi dhjet\u00eb dit\u00eb n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb ton\u00eb\u201d, tha Pauli\u00e7. \u201cUn\u00eb duhej t\u2019i jepja asaj dhom\u00ebn time t\u00eb re bashk\u00eb me mobiliet e reja q\u00eb babai na i kishte bler\u00eb si dhurat\u00eb p\u00ebr sht\u00ebpin\u00eb.<\/p>\n<p>Ajo thirri policin\u00eb, por ata ndihmuan gruan e panjohur e cila u zhvendos n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb e saj.<\/p>\n<p>Mes k\u00ebsaj atmosfere, shum\u00eb kroat\u00eb vendas, p\u00ebrfshir\u00eb Katica Pauli\u00e7, u larguan nga Hrtkovci duke shk\u00ebmbyer sht\u00ebpit\u00eb me refugjat\u00ebt serb\u00eb nga Kroacia.<\/p>\n<p>Nj\u00eb raport ekspert p\u00ebr jo-serb\u00ebt q\u00eb u larguan nga Hrtkovci n\u00eb 1992, i realizuar p\u00ebr GJPNJ-n\u00eb nga studiuesja Ewa Tabeau, tregoi se popullsia e p\u00ebrgjithshme e kroat\u00ebve etnik\u00eb ra me 76.3 p\u00ebr qind.<\/p>\n<p>N\u00eb total u larguan m\u00eb shum\u00eb se 700, sipas vendimit t\u00eb gjykat\u00ebs s\u00eb Hag\u00ebs n\u00eb gjyqin e Sheshelit. Kreu i Partis\u00eb Radikale Serbe u d\u00ebnua n\u00eb vitin 2018 p\u00ebr nxitje t\u00eb deportimit, persekutimit n\u00eb baza politike, racore ose fetare dhe veprime t\u00eb tjera \u00e7njer\u00ebzore si krime kund\u00ebr njer\u00ebzimit p\u00ebr shkak t\u00eb fjal\u00ebs s\u00eb tij n\u00eb Hrtkovci n\u00eb maj 1992.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u201cDetyrim q\u00eb t\u00eb njohin krimet\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Pavar\u00ebsisht d\u00ebnimit t\u00eb Sheshelit nga gjykata e Kombeve t\u00eb Bashkuara, \u00e7\u00ebshtja n\u00ebse n\u00eb Vojvodin\u00eb kishte apo jo nj\u00eb gjendje lufte mbetet e pazgjidhur.<\/p>\n<p>Dhoma e apelit e GJPNJ-s\u00eb n\u00eb \u00e7\u00ebshtjen kund\u00ebr Sheshelit tha se duke folur n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb procedurale, \u201c\u00ebsht\u00eb e par\u00ebnd\u00ebsishme n\u00ebse ka pasur nj\u00eb sulm t\u00eb p\u00ebrhapur ose sistematik posa\u00e7\u00ebrisht n\u00eb Vojvodina\u201d.<br \/>\nGjykata e Hag\u00ebs vuri n\u00eb dukje, megjithat\u00eb, se krimet e kryera n\u00eb Vojvodin\u00eb \u201cishin pjes\u00eb e sulmit m\u00eb t\u00eb madh duke p\u00ebrfshir\u00eb gjithashtu zona n\u00eb Kroaci dhe Bosnj\u00eb dhe Hercegovin\u00eb\u201d.<\/p>\n<p>Sllobodan Milloshevi\u00e7i dhe Goran Hadzi\u00e7 u akuzuan, nd\u00ebr krime t\u00eb tjera, p\u00ebr tortura dhe trajtim mizor si shkelje t\u00eb ligjeve ose zakoneve t\u00eb luft\u00ebs n\u00eb nj\u00eb s\u00ebr\u00eb vendesh n\u00eb Vojvodin\u00eb. Por procedurat kund\u00ebr Milloshevi\u00e7it dhe Hadzi\u00e7it u p\u00ebrfunduan pas vdekjeve t\u00eb tyre p\u00ebrkat\u00ebsisht n\u00eb vitin 2005 dhe 2016.<\/p>\n<p>Gjykatat n\u00eb Serbi dhe Kroaci i kan\u00eb trajtuar abuzimet n\u00eb burgun n\u00eb Sremska Mitrovica si krime t\u00eb kryera gjat\u00eb nj\u00eb konflikti t\u00eb armatosur. N\u00eb dy raste t\u00eb ve\u00e7anta, gjykata e qarkut n\u00eb Vukovar gjeti q\u00eb ish-rojet\u00a0<a class=\"c-link\" href=\"https:\/\/warcrimesmap.balkaninsight.com\/verdicts\/slobodan-gojkovic\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" data-stringify-link=\"https:\/\/warcrimesmap.balkaninsight.com\/verdicts\/slobodan-gojkovic\/\" data-sk=\"tooltip_parent\">Slobodan Gojkovi\u00e7<\/a>\u00a0dhe\u00a0<a class=\"c-link\" href=\"https:\/\/warcrimesmap.balkaninsight.com\/verdicts\/zarko-amidzic\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" data-stringify-link=\"https:\/\/warcrimesmap.balkaninsight.com\/verdicts\/zarko-amidzic\/\" data-sk=\"tooltip_parent\">Zarko Amidzi\u00e7<\/a>\u00a0ishin p\u00ebrgjegj\u00ebs p\u00ebr keqtrajtimin e t\u00eb burgosurve n\u00eb shkurt 1992. Gjykata e Lart\u00eb n\u00eb Beograd d\u00ebnoi gjithashtu ish-roj\u00ebn\u00a0<a class=\"c-link\" href=\"https:\/\/warcrimesmap.balkaninsight.com\/verdicts\/marko-crevar\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" data-stringify-link=\"https:\/\/warcrimesmap.balkaninsight.com\/verdicts\/marko-crevar\/\" data-sk=\"tooltip_parent\">Marko Crevar<\/a> p\u00ebr t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn vep\u00ebr.<\/p>\n<p>N\u00eb \u00e7\u00ebshtjen e GJPNJ-s\u00eb kund\u00ebr oficer\u00ebve t\u00eb Ushtris\u00eb Popullore Jugosllave Mile Mrksi\u00e7, Miroslav Radi\u00e7 dhe Veselin Sljivancanin, gjykata e Hag\u00ebs konfirmoi q\u00eb n\u00eb Serbi ekzistonin kampe burgimi.<\/p>\n<p>Sipas Komisionit t\u00eb Kroacis\u00eb p\u00ebr Personat e Zhdukur dhe t\u00eb Burgosur, 7,666 njer\u00ebz u liruan n\u00eb shk\u00ebmbimet e t\u00eb burgosurve nga kampe n\u00eb Serbi. Nga ai num\u00ebr, 219 ishin n\u00ebn 18 vje\u00e7, 932 ishin gra dhe 424 ishin mbi 60. Pothuajse gjysma e t\u00eb burgosurve ishin civil\u00eb, 46 p\u00ebr qind, nd\u00ebrsa 52 p\u00ebr qind ishin luft\u00ebtar\u00eb (statusi i t\u00eb tjer\u00ebve nuk \u00ebsht\u00eb p\u00ebrcaktuar).<\/p>\n<p>Autoritetet kroate n\u00eb Osijek filluan nj\u00eb gjykim n\u00eb munges\u00eb t\u00eb Aleksandar Vasiljevi\u00e7it, ish-shefi i sh\u00ebrbimit ushtarak t\u00eb kund\u00ebr inteligjenc\u00ebs jugosllave, duke e akuzuar at\u00eb, si oficer i lart\u00eb, p\u00ebr mbajtjen e p\u00ebrgjegj\u00ebsis\u00eb p\u00ebr vdekjen e shtat\u00eb njer\u00ebzve n\u00eb burgun e Sremska Mitrovic\u00ebs dhe pes\u00eb t\u00eb tjer\u00ebve n\u00eb Stajicevo dhe Begejci.<\/p>\n<p>Profesori i Universitetit t\u00eb Evrop\u00ebs Qendrore Dimitrijevi\u00e7 tha se ekziston \u201cnj\u00eb detyrim p\u00ebr t\u00eb njohur publikisht krimet\u201d n\u00eb Vojvodin\u00eb, gj\u00eb e cila nuk \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb deri m\u00eb sot.<\/p>\n<p>\u201cMund t\u00eb ket\u00eb lloje t\u00eb ndryshme njohjeje. Mund t\u00eb mendojm\u00eb p\u00ebr nj\u00eb deklarat\u00eb publike e cila do t\u00eb thoshte se krimet kan\u00eb ndodhur, se ato ishin t\u00eb gabuara juridikisht, politikisht dhe moralisht dhe se ato nuk mund t\u00eb justifikohen. Mund t\u00eb mendojm\u00eb p\u00ebr nj\u00eb ndjes\u00eb publike p\u00ebr viktimat dhe komunitetet e tyre. Mund t\u00eb mendojm\u00eb p\u00ebr d\u00ebmshp\u00ebrblime materiale dhe kompensime. Mund t\u00eb mendojm\u00eb p\u00ebr ndonj\u00eb p\u00ebrkujtimore\u201d, tha ai.<\/p>\n<p>Vendet e krimeve jan\u00eb ende t\u00eb pa sh\u00ebnuara. Burgu n\u00eb Sremska Mitrovica ende sh\u00ebrben si burgu m\u00eb i madh n\u00eb vend, ferma n\u00eb Stajicevo ku mbaheshin t\u00eb ndaluarit tani \u00ebsht\u00eb braktisur, nd\u00ebrsa ferma n\u00eb Begejci u shkat\u00ebrrua n\u00eb 1992.<\/p>\n<p>Ka pak njohje publike t\u00eb faktit se n\u00eb k\u00ebt\u00eb provinc\u00eb t\u00eb Serbis\u00eb jan\u00eb kryer krime lufte, qytetar\u00ebt e s\u00eb cil\u00ebs p\u00ebrgjith\u00ebsisht besojn\u00eb se n\u00eb vendin e tyre n\u00eb vitet 1990 nuk kishte luft\u00eb.<\/p>\n<p>Kur Seselj u kthye n\u00eb Beograd nga Haga pasi u la i lir\u00eb, ai mori p\u00ebrs\u00ebri drejtimin aktiv t\u00eb Partis\u00eb Radikale Serbe dhe sh\u00ebrbeu si deputet p\u00ebr disa vjet.<\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb referenc\u00eb t\u00eb dukshme me krimet p\u00ebr t\u00eb cilat ai u d\u00ebnua, ai bleu gjithashtu nj\u00eb sht\u00ebpi n\u00eb Hrtkovci.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Danijel Apro<\/strong><\/p>\n<hr \/>\n<p><em>Teksti<\/em> <a href=\"https:\/\/balkaninsight.com\/2020\/11\/04\/fronti-i-luftes-ne-atdhe-brenda-kampeve-te-burgimit-per-roberit-e-luftes-ne-serbi\/?lang=sq\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><strong><em>Fronti i luft\u00ebs n\u00eb atdhe: Brenda kampeve t\u00eb burgimit p\u00ebr rob\u00ebrit e luft\u00ebs n\u00eb Serbi<\/em><\/strong><\/a><b> <\/b><em>u botua fillimisht m\u00eb Balkan Insight\/Balkan Transitional Justice<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Edhe pse n\u00eb Serbi nuk pati luftime gjat\u00eb luft\u00ebrave t\u00eb mesit t\u00eb viteve 1990, mij\u00ebra rob\u00ebr nga konflikti kroat u&#8230; ","protected":false},"author":8,"featured_media":185795,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[2652,3045],"tags":[3474,3476,3472,3473,3475,3477],"class_list":["post-185806","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-frontpage-sq","category-victims-voice-sq","tag-goran-hadzic-sq","tag-hrtkovci-sq","tag-investigim","tag-kampeve","tag-vojislav-seselj-sq","tag-vojvodina-sq"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v25.6 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Brenda kampeve t\u00eb burgimit p\u00ebr rob\u00ebrit e luft\u00ebs n\u00eb Serbi<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Edhe pse n\u00eb Serbi nuk pati luftime gjat\u00eb luft\u00ebrave t\u00eb mesit t\u00eb viteve 1990, mij\u00ebra rob\u00ebr nga konflikti kroat u burgos\u00ebn dhe u abuzuan n\u00eb qendrat e paraburgimit n\u00eb provinc\u00ebn veriore t\u00eb Vojvodin\u00ebs t\u00eb vendit.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.recom.link\/sq\/brenda-kampeve-te-burgimit-per-roberit-e-luftes-ne-serbi\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"sq_AL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Brenda kampeve t\u00eb burgimit p\u00ebr rob\u00ebrit e luft\u00ebs n\u00eb Serbi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Edhe pse n\u00eb Serbi nuk pati luftime gjat\u00eb luft\u00ebrave t\u00eb mesit t\u00eb viteve 1990, mij\u00ebra rob\u00ebr nga konflikti kroat u burgos\u00ebn dhe u abuzuan n\u00eb qendrat e paraburgimit n\u00eb provinc\u00ebn veriore t\u00eb Vojvodin\u00ebs t\u00eb vendit.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.recom.link\/sq\/brenda-kampeve-te-burgimit-per-roberit-e-luftes-ne-serbi\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"REKOM ~ KOMRA ~ RECOM\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/ZaREKOM.PerKOMRA.ForRECOM\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2020-11-06T08:38:22+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.recom.link\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/Capture.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"813\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"587\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Recom Editor\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@REKOM_KOMRA\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@REKOM_KOMRA\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Recom Editor\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"19 minuta\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.recom.link\/sq\/brenda-kampeve-te-burgimit-per-roberit-e-luftes-ne-serbi\/\",\"url\":\"https:\/\/www.recom.link\/sq\/brenda-kampeve-te-burgimit-per-roberit-e-luftes-ne-serbi\/\",\"name\":\"Brenda kampeve t\u00eb burgimit p\u00ebr rob\u00ebrit e luft\u00ebs n\u00eb Serbi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.recom.link\/en\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.recom.link\/sq\/brenda-kampeve-te-burgimit-per-roberit-e-luftes-ne-serbi\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.recom.link\/sq\/brenda-kampeve-te-burgimit-per-roberit-e-luftes-ne-serbi\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.recom.link\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/Capture.jpg\",\"datePublished\":\"2020-11-06T08:38:22+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/www.recom.link\/en\/#\/schema\/person\/0b0fce47cdf986c8b4194146b69999a3\"},\"description\":\"Edhe pse n\u00eb Serbi nuk pati luftime gjat\u00eb luft\u00ebrave t\u00eb mesit t\u00eb viteve 1990, mij\u00ebra rob\u00ebr nga konflikti kroat u burgos\u00ebn dhe u abuzuan n\u00eb qendrat e paraburgimit n\u00eb provinc\u00ebn veriore t\u00eb Vojvodin\u00ebs t\u00eb vendit.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.recom.link\/sq\/brenda-kampeve-te-burgimit-per-roberit-e-luftes-ne-serbi\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"sq\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.recom.link\/sq\/brenda-kampeve-te-burgimit-per-roberit-e-luftes-ne-serbi\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq\",\"@id\":\"https:\/\/www.recom.link\/sq\/brenda-kampeve-te-burgimit-per-roberit-e-luftes-ne-serbi\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/www.recom.link\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/Capture.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.recom.link\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/Capture.jpg\",\"width\":813,\"height\":587,\"caption\":\"Brenda kampeve t\u00eb burgimit p\u00ebr rob\u00ebrit e luft\u00ebs n\u00eb Serbi\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.recom.link\/sq\/brenda-kampeve-te-burgimit-per-roberit-e-luftes-ne-serbi\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/www.recom.link\/en\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Fronti i luft\u00ebs n\u00eb atdhe: Brenda kampeve t\u00eb burgimit p\u00ebr rob\u00ebrit e luft\u00ebs n\u00eb Serbi\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.recom.link\/en\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.recom.link\/en\/\",\"name\":\"REKOM ~ KOMRA ~ RECOM\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.recom.link\/en\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"sq\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/www.recom.link\/en\/#\/schema\/person\/0b0fce47cdf986c8b4194146b69999a3\",\"name\":\"Recom Editor\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq\",\"@id\":\"https:\/\/www.recom.link\/en\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b345ee03975bccfc62280b0fd1ffd916?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b345ee03975bccfc62280b0fd1ffd916?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Recom Editor\"},\"url\":\"https:\/\/www.recom.link\/sq\/author\/jelanag\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Brenda kampeve t\u00eb burgimit p\u00ebr rob\u00ebrit e luft\u00ebs n\u00eb Serbi","description":"Edhe pse n\u00eb Serbi nuk pati luftime gjat\u00eb luft\u00ebrave t\u00eb mesit t\u00eb viteve 1990, mij\u00ebra rob\u00ebr nga konflikti kroat u burgos\u00ebn dhe u abuzuan n\u00eb qendrat e paraburgimit n\u00eb provinc\u00ebn veriore t\u00eb Vojvodin\u00ebs t\u00eb vendit.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.recom.link\/sq\/brenda-kampeve-te-burgimit-per-roberit-e-luftes-ne-serbi\/","og_locale":"sq_AL","og_type":"article","og_title":"Brenda kampeve t\u00eb burgimit p\u00ebr rob\u00ebrit e luft\u00ebs n\u00eb Serbi","og_description":"Edhe pse n\u00eb Serbi nuk pati luftime gjat\u00eb luft\u00ebrave t\u00eb mesit t\u00eb viteve 1990, mij\u00ebra rob\u00ebr nga konflikti kroat u burgos\u00ebn dhe u abuzuan n\u00eb qendrat e paraburgimit n\u00eb provinc\u00ebn veriore t\u00eb Vojvodin\u00ebs t\u00eb vendit.","og_url":"https:\/\/www.recom.link\/sq\/brenda-kampeve-te-burgimit-per-roberit-e-luftes-ne-serbi\/","og_site_name":"REKOM ~ KOMRA ~ RECOM","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/ZaREKOM.PerKOMRA.ForRECOM\/","article_published_time":"2020-11-06T08:38:22+00:00","og_image":[{"width":813,"height":587,"url":"https:\/\/www.recom.link\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/Capture.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Recom Editor","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@REKOM_KOMRA","twitter_site":"@REKOM_KOMRA","twitter_misc":{"Written by":"Recom Editor","Est. reading time":"19 minuta"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.recom.link\/sq\/brenda-kampeve-te-burgimit-per-roberit-e-luftes-ne-serbi\/","url":"https:\/\/www.recom.link\/sq\/brenda-kampeve-te-burgimit-per-roberit-e-luftes-ne-serbi\/","name":"Brenda kampeve t\u00eb burgimit p\u00ebr rob\u00ebrit e luft\u00ebs n\u00eb Serbi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.recom.link\/en\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.recom.link\/sq\/brenda-kampeve-te-burgimit-per-roberit-e-luftes-ne-serbi\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.recom.link\/sq\/brenda-kampeve-te-burgimit-per-roberit-e-luftes-ne-serbi\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.recom.link\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/Capture.jpg","datePublished":"2020-11-06T08:38:22+00:00","author":{"@id":"https:\/\/www.recom.link\/en\/#\/schema\/person\/0b0fce47cdf986c8b4194146b69999a3"},"description":"Edhe pse n\u00eb Serbi nuk pati luftime gjat\u00eb luft\u00ebrave t\u00eb mesit t\u00eb viteve 1990, mij\u00ebra rob\u00ebr nga konflikti kroat u burgos\u00ebn dhe u abuzuan n\u00eb qendrat e paraburgimit n\u00eb provinc\u00ebn veriore t\u00eb Vojvodin\u00ebs t\u00eb vendit.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.recom.link\/sq\/brenda-kampeve-te-burgimit-per-roberit-e-luftes-ne-serbi\/#breadcrumb"},"inLanguage":"sq","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.recom.link\/sq\/brenda-kampeve-te-burgimit-per-roberit-e-luftes-ne-serbi\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq","@id":"https:\/\/www.recom.link\/sq\/brenda-kampeve-te-burgimit-per-roberit-e-luftes-ne-serbi\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.recom.link\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/Capture.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.recom.link\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/Capture.jpg","width":813,"height":587,"caption":"Brenda kampeve t\u00eb burgimit p\u00ebr rob\u00ebrit e luft\u00ebs n\u00eb Serbi"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.recom.link\/sq\/brenda-kampeve-te-burgimit-per-roberit-e-luftes-ne-serbi\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.recom.link\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Fronti i luft\u00ebs n\u00eb atdhe: Brenda kampeve t\u00eb burgimit p\u00ebr rob\u00ebrit e luft\u00ebs n\u00eb Serbi"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.recom.link\/en\/#website","url":"https:\/\/www.recom.link\/en\/","name":"REKOM ~ KOMRA ~ RECOM","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.recom.link\/en\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"sq"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.recom.link\/en\/#\/schema\/person\/0b0fce47cdf986c8b4194146b69999a3","name":"Recom Editor","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq","@id":"https:\/\/www.recom.link\/en\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b345ee03975bccfc62280b0fd1ffd916?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b345ee03975bccfc62280b0fd1ffd916?s=96&d=mm&r=g","caption":"Recom Editor"},"url":"https:\/\/www.recom.link\/sq\/author\/jelanag\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.recom.link\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/185806"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.recom.link\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.recom.link\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.recom.link\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.recom.link\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=185806"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.recom.link\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/185806\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":185807,"href":"https:\/\/www.recom.link\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/185806\/revisions\/185807"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.recom.link\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/185795"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.recom.link\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=185806"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.recom.link\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=185806"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.recom.link\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=185806"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}