Koalicioni p\u00ebr KOMRA-n, n\u00eb Sarajev\u00eb, n\u00eb dat\u00ebn 27 janar t\u00eb vitit 2018 e ka mbajtur Kuvendin e VIII-t\u00eb, kurse n\u00eb dat\u00ebn 28 dhe 29 janar t\u00eb vitit 2018, Forumin p\u00ebr Drejt\u00ebsin\u00eb Tranzicionale n\u00eb vendet post-jugosllave, t\u00eb nj\u00ebmb\u00ebdhjetin me radh\u00eb.<\/p>\n
Delegat\u00ebt e Kuvendit e kan\u00eb p\u00ebrsh\u00ebndetur gatishm\u00ebrin\u00eb e shumic\u00ebs s\u00eb lider\u00ebve t\u00eb vendeve post-jugosllave q\u00eb n\u00eb samitin e Procesit t\u00eb Berlinit n\u00eb Lond\u00ebr, n\u00eb muajin korrik t\u00eb vitit 2018, ta n\u00ebnshkruajn\u00eb Marr\u00ebveshjen mbi themelimin e KOMRA-s dhe me k\u00ebt\u00eb ta aktivizojn\u00eb nenin 49 t\u00eb Projekt Statutit t\u00eb KOMRA-s mbi nd\u00ebrmarrjen e p\u00ebrgatitjeve p\u00ebr themelimin e Komisionit (KOMRA).<\/p>\n
Delegat\u00ebt i kan\u00eb b\u00ebr\u00eb thirrje kryetares s\u00eb Republik\u00ebs s\u00eb Kroacis\u00eb q\u00eb t\u00eb vazhdoj\u00eb me p\u00ebrkrahjen p\u00ebr Nism\u00ebn KOMRA, t\u00eb cil\u00ebn e ka ofruar edhe ish kryetari i Kroacis\u00eb Ivo Josipoviq \u2013 me ndihm\u00ebn profesionale t\u00eb t\u00eb cilit \u00ebsht\u00eb hartuar Projekt Statuti i KOMRA-s (Tetor, 2014). Delegat\u00ebt ia p\u00ebrkujtojn\u00eb kryetares s\u00eb Kroacis\u00eb se n\u00eb hartimin e Projekt Statutit KOMRA ka marr\u00eb pjes\u00eb profesoresha e Fakultetit t\u00eb Drejt\u00ebsis\u00eb t\u00eb Universitetit t\u00eb Zagrebit, dr Zlata Gjurgjeviq, n\u00eb cil\u00ebsin\u00eb e t\u00eb d\u00ebrguar\u00ebs s\u00eb kryetarit t\u00eb Kroacis\u00eb n\u00eb Grupin Punues Rajonal p\u00ebr hartimin e Statutit KOMRA. K\u00ebt\u00eb Statut, pa asnj\u00eb kund\u00ebrshtim, n\u00eb dat\u00ebn 14.11.2014, e ka miratuar Koalicioni p\u00ebr KOMRA-n, duke e pritur inicimin e shpejt\u00eb t\u00eb procedur\u00ebs p\u00ebr themelimin e KOMRA-s.<\/p>\n
Koalicioni i drejtohet me lutje kryetares s\u00eb Kroacis\u00eb q\u00eb t\u00eb ket\u00eb parasysh faktet, t\u00eb cilat i ka konfirmuar Tribunali i Hag\u00ebs dhe gjykatat n\u00eb Kroaci e n\u00eb rajon si dhe rezultatet e hulumtimit t\u00eb Documenta dhe Fondi p\u00ebr t\u00eb Drejt\u00ebn Humanitare \u2013 t\u00eb dh\u00ebnat tregojn\u00eb se identiteti dhe rrethanat e vdekjes s\u00eb m\u00eb s\u00eb paku 10.000 viktimave n\u00eb luft\u00eb n\u00eb territorin e Kroacis\u00eb tashm\u00eb jan\u00eb t\u00eb konfirmuara. Nuk ka asnj\u00eb arsye q\u00eb viktimat e luft\u00ebs n\u00eb Kroaci t\u00eb mos e ken\u00eb njohjen rajonale dhe t\u00eb mos jen\u00eb \u201eviktima t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta\u201c.<\/p>\n
Koalicioni p\u00ebr KOMRA-n e th\u00ebrret kryetaren e Republik\u00ebs s\u00eb Kroacis\u00eb dhe kryetarin e Sllovenis\u00eb, an\u00ebtare t\u00eb BE-s\u00eb, q\u00eb t\u2019i bashkohen kryetar\u00ebve t\u00eb Serbis\u00eb, Kosov\u00ebs, Malit t\u00eb Zi dhe Maqedonis\u00eb, si dhe an\u00ebtarit boshnjak t\u00eb Presidenc\u00ebs s\u00eb B dhe H dhe t\u00eb em\u00ebrojn\u00eb t\u00eb d\u00ebrguarit e tyre personal p\u00ebr shkrimin e Marr\u00ebveshjes mbi themelimin e KOMRA-s, t\u00eb cil\u00ebn kryeministrat e vendeve post-jugosllave do ta n\u00ebnshkruanin n\u00eb samitin e Procesit t\u00eb Berlinit n\u00eb Lond\u00ebr n\u00eb vitin 2018 dhe me k\u00ebt\u00eb t\u00eb krijojn\u00eb kushte q\u00eb Projekt Statuti KOMRA, n\u00eb nj\u00eb afat t\u00eb arsyesh\u00ebm, t\u00eb hyj\u00eb n\u00eb fuqi.<\/p>\n
Forumi p\u00ebr drejt\u00ebsin\u00eb tranzicionale i ka tubuar 250 pjes\u00ebmarr\u00ebs – hulumtues t\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb tranzicionale dhe t\u00eb politik\u00ebs dhe zbatimit t\u00eb saj n\u00eb praktik\u00eb, aktivist\u00eb t\u00eb organizatave joqeveritare p\u00ebr t\u00eb drejtat e njeriut, an\u00ebtar\u00eb t\u00eb bashk\u00ebsive akademike lokale dhe evropiane, prokuror\u00eb dhe gjyqtar\u00eb, viktima dhe p\u00ebrfaq\u00ebsues t\u00eb BE-s\u00eb.<\/p>\n
Paneli mbi ndikimin e nismave civile p\u00ebr p\u00ebrforcimin e drejt\u00ebsis\u00eb tranzicionale ka treguar se jan\u00eb pak projekte t\u00eb organizatave joqeveritare t\u00eb cilat n\u00eb zbatim e kan\u00eb fituar p\u00ebrkrahjen politike<\/p>\n
dhe se shembulli i Nism\u00ebs p\u00ebr KOMRA-n ka treguar se ka qen\u00eb t\u00eb nevojshme 10 vite q\u00eb t\u00eb fitohet p\u00ebrkrahja politike (e paq\u00ebndrueshme), e cila \u00ebsht\u00eb v\u00ebshtir\u00eb e q\u00ebndrueshme m\u00eb s\u00eb shumti fal\u00eb faktit se Koalicioni p\u00ebr KOMRA-n, pos avokimit politik e publik, zhvillon hulumtime empirike \u2013 regjistrimin e viktimave t\u00eb luft\u00ebs n\u00eb periudh\u00ebn 1991 \u2013 2001, si aktivitetet i p\u00ebrkrahjes s\u00eb mandatit t\u00eb KOMRA-s. Paraqitja e aktivitetit t\u00eb \u201cGrave n\u00eb t\u00eb zeza\u201d (\u017dene u crnom) qartazi ka treguar se regjistrimi k\u00ebmb\u00ebngul\u00ebs i krimeve dhe pjes\u00ebmarrja n\u00eb komemoracione an\u00eb e k\u00ebnd rajonit thell\u00ebsisht e shqet\u00ebson publikun dhe e p\u00ebrforcon bashk\u00eb-ndjenj\u00ebn ndaj viktimave \u201ct\u00eb tjera\u201d, por se elitat politike n\u00eb Serbi nuk e p\u00ebrkrahin humanizimin e \u201et\u00eb tjer\u00ebve\u201c.<\/p>\n
Paneli mbi pajtimin nga k\u00ebndv\u00ebshtrimi i bashk\u00ebsis\u00eb akademike ka dh\u00ebn\u00eb nj\u00eb pamje t\u00eb ngrysur t\u00eb akademik\u00ebve, t\u00eb cil\u00ebt, midis t\u00eb tjerash, e kan\u00eb detyr\u00eb t\u00eb arsimojn\u00eb t\u00eb rinjt\u00eb mbi t\u00eb kaluar\u00ebn. \u00cbsht\u00eb th\u00ebn\u00eb se nuk mund t\u00eb llogaritet n\u00eb ta, se individ\u00ebt e angazhuar nuk mund ta mbulojn\u00eb faktin se \u201et\u00eb gjith\u00eb e ruajn\u00eb l\u00ebkur\u00ebn e tyre\u201c, dhe kjo \u00ebsht\u00eb arsyeja se p\u00ebrse n\u00eb secilin vend i kemi vet\u00ebm nj\u00eb ose dy historian q\u00eb flasin publikisht, derisa sa t\u00eb gjith\u00eb t\u00eb tjer\u00ebt shprehen mbi nevoj\u00ebn shkencore p\u00ebr \u201edistanc\u00ebn historike \u201c.<\/p>\n
Paneli mbi trash\u00ebgimin\u00eb e Tribunalit t\u00eb Hag\u00ebs e ka problematizuar kontributin e Tribunalit n\u00eb arsimimin mbi krimet e luft\u00ebs dhe p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb komanduese, n\u00eb ndjekjen e krimeve t\u00eb luft\u00ebs para gjykatave vendore, n\u00eb kontributin e proceseve demokratike \u2013 heqjen nga skena politike t\u00eb disa prej lider\u00ebve ushtarak e politik p\u00ebrgjegj\u00ebs p\u00ebr luft\u00ebn dhe krimet e luft\u00ebs dhe nd\u00ebrtimin e kultur\u00ebs s\u00eb kujtimit t\u00eb luft\u00ebrave dhe t\u00eb viktimave. Panelist\u00ebt n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb shum\u00eb bind\u00ebse kan\u00eb treguar se Tribunali, me d\u00ebnimin e disa prej lider\u00ebve m\u00eb t\u00eb lart\u00eb ushtarak e politik e ka vendosur praktik\u00ebn q\u00eb p\u00ebr krimet masive t\u00eb luft\u00ebs t\u00eb p\u00ebrgjigjen bart\u00ebsit e pushtetit sipas ligjit (de iure). Eric Gordy i ka p\u00ebrmbledhur vler\u00ebsimet zyrtare t\u00eb lider\u00ebve lokal dhe t\u00eb bashk\u00ebsive mbi Tribunalin me fjal\u00ebt n\u00eb vijim: \u201ee v\u00ebrteta \u00ebsht\u00eb e ngulfatur, institucionet punojn\u00eb kund\u00ebr nesh, grupi yn\u00eb \u00ebsht\u00eb m\u00eb i madhi dhe grupi m\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm i viktimave, grupet e tjera kan\u00eb kryer m\u00eb shum\u00eb krime se sa q\u00eb flitet publikisht kurse i yni m\u00eb pak\u201c. Jasna Dragovic \u2013 Soso ka treguar se brenda bashk\u00ebsis\u00eb shkencore ekziston pothuajse konsensusi: \u201e (…) sado qofshin kontributet e tij t\u00eb tjera, Tribunali nuk ka pasur ndonj\u00eb ndikim t\u00eb madh n\u00eb nd\u00ebrtimin e kujtimit publik t\u00eb luft\u00ebrave dhe t\u00eb krimeve t\u00eb luft\u00ebs \u201c.<\/p>\n
Paneli mbi pajtimin nga k\u00ebndv\u00ebshtrimi i zgjerimit t\u00eb BE-s\u00eb n\u00eb Ballkanin Per\u00ebndimor i ka shkaktuar reaksionet m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb pjes\u00ebmarr\u00ebsve t\u00eb Forumit. Eksperti i lart\u00eb i KE-s\u00eb, David Hudson, me fjal\u00eb t\u00eb thjeshta e ka shpjeguar se \u00e7ka sjell\u00eb strategjia e re e KE-s\u00eb n\u00eb pik\u00ebpamje t\u00eb pajtimit: \u201eNe n\u00eb BE ia kemi dal\u00eb q\u00eb t\u2019i p\u00ebrmbahemi marr\u00ebveshjes \u2013 se m\u00eb kurr\u00eb nuk do t\u00eb vritemi. Juve ju ndihmon BE-ja t\u00eb nd\u00ebrtoni rrug\u00eb, q\u00eb m\u00eb leht\u00eb t\u00eb udh\u00ebtoni dhe t\u00eb lidheni me t\u00eb tjer\u00ebt. Ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga modelet e p\u00ebrkrahjes s\u00eb zgjerimit t\u00eb BE-s\u00eb. BE-ja nuk e konsideron pajtimin si falje t\u00eb asaj q\u00eb \u00ebsht\u00eb kryer, por si indeks t\u00eb pjekuris\u00eb politike, t\u00eb asaj se sa jan\u00eb qeverit\u00eb n\u00eb rajon politikisht t\u00eb pjekura p\u00ebr ta siguruar bashk\u00ebpunimin, p\u00ebr t\u00eb zhvilluar institucionet demokratike dhe q\u00eb ato t\u00eb jen\u00eb demokratike. Pajtimi \u00ebsht\u00eb thirrja juaj e brendshme, p\u00ebrgjigje ndaj trash\u00ebgimis\u00eb. Iu takon juve q\u00eb ta caktoni qasjen, kurse BE-ja \u00ebsht\u00eb k\u00ebtu q\u00eb t\u2019ju ndihmoj\u00eb, me kushtin q\u00eb qasja ndaj fqinj\u00ebve t\u00eb jet\u00eb pozitive dhe q\u00eb qeverit\u00eb e politikan\u00ebt, kur di\u00e7ka e premtojn\u00eb, t\u00eb q\u00ebndrojn\u00eb pas fjal\u00ebs.\u201c<\/p>\n
Panelist\u00ebt, Natasha Kandiq, Ana Rudan dhe Eric Gordy fuqish\u00ebm e kan\u00eb n\u00ebnvizuar nevoj\u00ebn p\u00ebr nj\u00eb p\u00ebrkrahje m\u00eb t\u00eb fuqishme t\u00eb BE-s\u00eb ndaj Nism\u00ebs KOMRA n\u00eb kontekstin e gatishm\u00ebris\u00eb s\u00eb lider\u00ebve q\u00eb t\u2019i kontribuojn\u00eb nd\u00ebrtimit publik t\u00eb p\u00ebrkujtimit t\u00eb s\u00eb kaluar\u00ebs s\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt, regjistrimit t\u00eb 130.000 viktimave n\u00eb lidhje me luft\u00ebrat e viteve 1991 \u2013 2001.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Koalicioni p\u00ebr KOMRA-n, n\u00eb Sarajev\u00eb, n\u00eb dat\u00ebn 27 janar t\u00eb vitit 2018 e ka mbajtur Kuvendin e VIII-t\u00eb, kurse n\u00eb… ","protected":false},"author":116,"featured_media":167035,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[1797],"tags":[1379,1734,1203],"class_list":["post-145298","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lajme-rekom","tag-bih-sq","tag-forumet-per-drejtesine-tranzicionale","tag-sarajevo-bhsc"],"acf":[],"yoast_head":"\n