{"id":139172,"date":"2016-05-25T12:45:43","date_gmt":"2016-05-25T11:45:43","guid":{"rendered":"http:\/\/www.recom.link\/justice-atrocity-economic-crimes-can-eu-deliver-2\/"},"modified":"2016-05-26T13:26:12","modified_gmt":"2016-05-26T12:26:12","slug":"justice-atrocity-economic-crimes-can-eu-deliver","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.recom.link\/sq\/justice-atrocity-economic-crimes-can-eu-deliver\/","title":{"rendered":"Drejt\u00ebsi p\u00ebr mizorit\u00eb dhe krimet ekonomike: a mund ta ofroj\u00eb k\u00ebt\u00eb BE-ja?"},"content":{"rendered":"<div class=\"grid-8 author-links\">\n<div class=\"submitted grid-6 alpha\">\n<p><em>Me p\u00ebrjashtimin e pjessh\u00ebm t\u00eb Holokaustit, shtetet evropiane kan\u00eb b\u00ebr\u00eb pak nd\u00ebshkime\u00a0 lidhur me trash\u00ebgimit\u00eb e tyre t\u00eb abuzimit t\u00eb trash\u00ebguara nga lufta dhe sundimi represiv n\u00eb Evrop\u00eb dhe n\u00eb ish kolonit\u00eb.<\/em><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"submitted grid-6 alpha\"><\/div>\n<div class=\"submitted grid-6 alpha\"><\/div>\n<div class=\"submitted grid-6 alpha\"><\/div>\n<div class=\"submitted grid-6 alpha\">\n<p>Nga <a href=\"https:\/\/www.opendemocracy.net\/author\/iavor-rangelov\">Iavor Rangelov<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.opendemocracy.net\/author\/marika-theros\">Marika Theros<\/a> dhe <a href=\"https:\/\/www.opendemocracy.net\/author\/nata-kandi\">Natasha Kandiq<\/a><\/p>\n<\/div>\n<div class=\"submitted grid-6 alpha\"><\/div>\n<div class=\"grid-8 author-links\">\n<div class=\"submitted grid-6 alpha\"><\/div>\n<div class=\"submitted grid-6 alpha\"><a href=\"http:\/\/www.recom.link\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/85476472_gettyimages-480382574.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-134921\" src=\"http:\/\/www.recom.link\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/85476472_gettyimages-480382574-300x169.jpg\" alt=\"_85476472_gettyimages-480382574\" width=\"375\" height=\"211\" srcset=\"https:\/\/www.recom.link\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/85476472_gettyimages-480382574-300x169.jpg 300w, https:\/\/www.recom.link\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/85476472_gettyimages-480382574-360x204.jpg 360w, https:\/\/www.recom.link\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/85476472_gettyimages-480382574-290x163.jpg 290w, https:\/\/www.recom.link\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/85476472_gettyimages-480382574.jpg 660w\" sizes=\"(max-width: 375px) 100vw, 375px\" \/><\/a><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"submitted grid-6 alpha\"><\/div>\n<div class=\"submitted grid-6 alpha\">\n<p><em>N\u00eb Samitin e Qershorit, i cili do t\u00eb mbahet pas Referendumit t\u00eb Mbret\u00ebrs\u00eb s\u00eb Bashkuar (MB), P\u00ebrfaq\u00ebsuesja e Lart\u00eb e BE-s\u00eb p\u00ebr Pun\u00eb t\u00eb Jashtme dhe Politik\u00eb t\u00eb Siguris\u00eb, Federica Mogherini, do t\u00eb prezantoj\u00eb rezultatet e shqyrtimit t\u00eb saj global t\u00eb strategjis\u00eb s\u00eb jashtme. Si pjes\u00eb e procesit t\u00eb shqyrtimit, Grupi i Studimit t\u00eb Siguris\u00ebNjer\u00ebzore, n\u00eb Shkoll\u00ebn Ekonomike t\u00eb Londr\u00ebs (LSE), i cili \u00ebsht\u00eb thirrur nga Mary Kaldor dhe Javier Solana, ka prezantuar raportin me titullin <strong>Nga Paqja Hibride deri te Siguria Njer\u00ebzore: Rishqyrtimi i Strategjis\u00eb s\u00eb BE-s\u00eb Kundruall Konfliktit<\/strong>( <strong>From Hybrid Peace to Human Security: Rethinking the EU Strategy Towards Conflict) <\/strong>s\u00eb bashku me <a href=\"http:\/\/www.securityintransition.org\/publications\/berlin-report-of-the-human-security-study-group\/\">dymb\u00ebdhjet\u00eb dokumente t\u00eb hulumtimit t\u00eb rrethanave.<\/a><\/em><\/p>\n<p><em>Konfliktet jan\u00eb mu n\u00eb tehun e krizave bashk\u00ebkohore. Refugjat\u00ebt, ideologjit\u00eb ekstremiste, kriminaliteti dhe rr\u00ebmbimi, q\u00eb t\u00eb gjitha, prodhohen nga konflikti. Konfliktet bashk\u00ebkohore ndonj\u00ebher\u00eb njihen si \u2018luft\u00ebra hibride\u2019 ose \u2018luft\u00ebra t\u00eb reja\u2019, n\u00eb t\u00eb cilat prishet dallimi klasik midis publikes dhe privates, qeveris\u00eb\/t\u00eb rregullt dhe rebele\/t\u00eb \u00e7rregullt, t\u00eb jashtmes dhe t\u00eb brendshmes. Ato m\u00eb s\u00eb miri kuptohen jo si konteste legjitime t\u00eb pushteteve \u00a0(ideja e luft\u00ebs e shekullit nj\u00ebzet\u00eb) por si <\/em><a href=\"https:\/\/opendemocracy.net\/mary-kaldor\/new-war-in-europe\"><em>gjendje e degjeneruar sociale, <\/em><\/a><em>\u00a0n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn grupet e armatosura mobilizojn\u00eb ndjenjat sektariste dhe sentimentale dhe konstruktojn\u00eb nj\u00eb ekonomi t\u00eb rr\u00ebmbimit, p\u00ebrmes t\u00eb cil\u00ebs ata pasurohen. P\u00ebrmes identifikimit t\u00eb m\u00ebnyrave p\u00ebr t\u00eb adresuar konfliktet e dhunshme, mund t\u00eb hapen strategjit\u00eb e trajtimit t\u00eb \u00e7\u00ebshtjeve m\u00eb t\u00eb gjera.\u00a0 <\/em><\/p>\n<p><em>N\u00eb k\u00ebt\u00eb seri speciale t\u00eb Demokracis\u00eb s\u00eb Hapur, Grupi p\u00ebr Studime i Siguris\u00eb Njer\u00ebzore n\u00ebnvizon p\u00ebrfundimet kryesore t\u00eb raportit ton\u00eb n\u00eb <\/em><a href=\"https:\/\/opendemocracy.net\/can-europe-make-it\/mary-kaldor-javier-solana\/from-hybrid-peace-to-human-security\"><em>esen\u00eb ton\u00eb hyr\u00ebse <\/em><\/a><em>s\u00eb bashku me gjasht\u00eb ese t\u00eb bazuara n\u00eb disa prej dokumenteve t\u00eb rrethanave. N\u00eb ato ese p\u00ebrfshihen: nj\u00eb analiz\u00eb e premisave konceptuale t\u00eb Shqyrtimit Global (<\/em><a href=\"https:\/\/opendemocracy.net\/can-europe-make-it\/sabine-selchow\/mogherini-s-european-union-in-changing-global-environment-discursi\"><em>Sabine Selchow<\/em><\/a><em>); tri ese p\u00ebr zonat specifike t\u00eb konfliktit \u2013 Siria (Rim Turkmani), Ukraina (Tymofiy Mylovanov), Bregu i Shpres\u00ebs s\u00eb Mir\u00eb (<\/em><a href=\"https:\/\/opendemocracy.net\/alex-de-waal\/europe-s-challenge-in-horn-of-africa\"><em>Alex de Waal<\/em><\/a><em>); r\u00ebnd\u00ebsia e instrumenteve t\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb t\u00eb BE-s\u00eb (Iavor Rangelov);dhe si politikat e siguris\u00eb kibernetike t\u00eb BE-s\u00eb jan\u00eb t\u00eb fokusuara m\u00eb par\u00eb n\u00eb t\u00eb drejtat e njeriut se sa n\u00eb shtetin (Genevieve Schmeder dhe Emmanuel Darmois).\u00a0<\/em><\/p>\n<\/div>\n<div class=\"submitted grid-6 alpha\"><\/div>\n<p>Pak \u00e7\u00ebshtje i nxisin veprimet e qytetar\u00ebve dhe aktivizmin n\u00eb zonat e prekura nga konflikti si\u00e7 \u00ebsht\u00eb \u00e7\u00ebshtja e drejt\u00ebsis\u00eb p\u00ebr krimet mizore dhe krimet ekonomike. Kjo k\u00ebrkes\u00eb e lart\u00eb p\u00ebr drejt\u00ebsi reflekton karakterin e kriminalizuar si t\u00eb dhun\u00ebs ashtu edhe t\u00eb luft\u00ebs ekonomike n\u00eb konfliktet e sotme. Shumica e njer\u00ebzve n\u00eb terren e p\u00ebrjetojn\u00eb konfliktin si nj\u00eb p\u00ebrballje t\u00eb p\u00ebrditshme me format e\u00a0 ndryshme t\u00eb abuzimit dhe t\u00eb rr\u00ebmbimit, gj\u00eb q\u00eb i b\u00ebn\u00eb jet\u00ebt e tyre thell\u00ebsisht t\u00eb pasigurta.<\/p>\n<p>Ndalimi i abuzimeve t\u00eb tilla \u00ebsht\u00eb prioritet i par\u00eb. Por, derisa faktor\u00ebt nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00eb fokusohen n\u00eb negociatat e paqes nga lart \u2013 posht\u00eb, grupet vendore t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb civile jan\u00eb t\u00eb pritura p\u00ebr t\u00eb theksuar q\u00eb kryer\u00ebsit t\u2019i mbajn\u00eb llogaridh\u00ebn\u00ebs dhe p\u00ebr t\u00eb siguruar kompensim p\u00ebr viktimat. Ata e theksojn\u00eb drejt\u00ebsin\u00eb, p\u00ebr arsye se ata jan\u00eb t\u00eb nd\u00ebrgjegjsh\u00ebm se spektri i abuzimit dhe i kriminalitetit \u2013 shkelja e t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut, krimi i organizuar, korrupsioni \u2013 shpesh q\u00ebndrojn\u00eb n\u00eb zem\u00ebr t\u00eb konfliktit dhe se, madje, mbesin edhe at\u00ebher\u00eb kur armiq\u00ebsit\u00eb kan\u00eb p\u00ebrfunduar. Dhe ata e pranojn\u00eb se problemi duhet t\u00eb gjurmohet nga t\u00eb dyja an\u00ebt: p\u00ebrmes margjinalizimit t\u00eb rrjeteve, t\u00eb cilat i nxisin dhe q\u00eb kan\u00eb p\u00ebrfitime nga abuzimet e tilla, si dhe p\u00ebrmes adresimit t\u00eb pasojave t\u00eb cilat i shkaktojn\u00eb ato, q\u00eb, p\u00ebrndryshe, i polarizojn\u00eb m\u00eb tutje komunitetet dhe i shtojn\u00eb radh\u00ebt e ekstremist\u00ebve.<\/p>\n<p>N\u00eb zonat e prekura nga konflikti ku BE-ja \u00ebsht\u00eb e p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb, BE-ja shpesh b\u00ebhet pik\u00eb fokale p\u00ebr avokuesit vendor t\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb dhe k\u00ebrkesat e tyre. K\u00ebto \u201crrjete t\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb\u201d marrin forma t\u00eb ndryshme n\u00eb vende t\u00eb ndryshme: nga l\u00ebvizjet e protest\u00ebs n\u00eb Ukrain\u00eb dhe Bosnj\u00eb, q\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb llogaridh\u00ebnie p\u00ebr korrupsionin endemik, e deri te aktivist\u00ebt dhe gazetar\u00ebt e terrenit n\u00eb Afganistan dhe Siri, q\u00eb dokumentojn\u00eb dhe publikojn\u00eb shkeljet e t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut, shpesh duke i v\u00ebn\u00eb jet\u00ebt e tyre n\u00eb rrezik. Ajo q\u00eb \u00ebsht\u00eb e sh\u00ebnueshme \u00ebsht\u00eb p\u00ebrmasa deri n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn aq shum\u00eb prej k\u00ebtyre faktor\u00ebve k\u00ebrkojn\u00eb angazhim n\u00eb BE, duke e par\u00eb at\u00eb si nj\u00eb aleat t\u00eb vetin dhe duke shpresuar se p\u00ebrkrahja e BE-s\u00eb do t\u00eb b\u00ebj\u00eb ndryshimin.<\/p>\n<p>Nisma <a href=\"http:\/\/www.recom.link\/\">KOMRA <\/a>n\u00eb Ballkan \u00ebsht\u00eb tipike n\u00eb k\u00ebt\u00eb pik\u00ebpamje. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb nism\u00eb rajonale e shoq\u00ebris\u00eb civile, e cila evokon krijimin e komisionit rajonal p\u00ebr t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn p\u00ebr konstatimin e fakteve t\u00eb krimeve t\u00eb luft\u00ebs t\u00eb kryera n\u00eb territorin e ish Jugosllavis\u00eb midis viteve 1991 dhe 2001 si dhe p\u00ebr t\u00eb zgjidhur problemin e mij\u00ebra personave t\u00eb mbetur ende t\u00eb pagjetur.<\/p>\n<p>Koalicioni p\u00ebr KOMRA-n ka zhvilluar konsultime t\u00eb gjera n\u00eb nivelet lokale, komb\u00ebtare dhe rajonale me viktimat dhe me shoqatat e veteran\u00ebve, me OJQ-t\u00eb dhe me bashk\u00ebsit\u00eb fetare, grupet e grave dhe t\u00eb t\u00eb rinjve, artist\u00ebt, gazetar\u00ebt dhe grupet e tjera n\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb civile. K\u00ebto konsultime kan\u00eb \u00e7uar deri te bisedimet shum\u00eb njer\u00ebz, politikat e t\u00eb cil\u00ebve shpesh jan\u00eb par\u00eb si t\u00eb papajtueshme, si\u00e7 jan\u00eb grupet e viktimave nga komunitete t\u00eb ndryshme etnike. Ato kan\u00eb rezultuar n\u00eb projekt statutin e komisionit dhe n\u00eb m\u00eb shum\u00eb se 500,000 n\u00ebnshkrime t\u00eb qytetar\u00ebve, t\u00eb cil\u00ebt e p\u00ebrkrahin nism\u00ebn. Koalicioni, madje, ka tubuar nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb dokumentacionit mbi t\u00eb cilin mund t\u00eb nd\u00ebrtohet komisioni. E ardhmja e KOMRA-s, sidoqoft\u00eb, tash varet nga BE-ja. Kjo varet nga fakti n\u00ebse BE-ja e merr udh\u00ebheqjen e leht\u00ebsimit t\u00eb faz\u00ebs n\u00eb vijim t\u00eb procesit: negociatat nd\u00ebrqeveritare, t\u00eb cilat jan\u00eb t\u00eb domosdoshme p\u00ebr themelimin e komisionit.<\/p>\n<p>ECOM \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb shembull i m\u00ebnyrave se si BE-ja \u00ebsht\u00eb e thirrur p\u00ebr t\u2019u angazhuar n\u00eb betejat vendore p\u00ebr drejt\u00ebsi.\u00a0Sugjeron nj\u00eb rol t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb p\u00ebr BE-n\u00eb n\u00eb konfliktet e sotme: fuqizimi i rrjetit t\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb dhe dob\u00ebsimi i rrjetit t\u00eb konflikteve. <a href=\"http:\/\/www.securityintransition.org\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/HSSGReport.pdf\">Grupi i Studimit p\u00ebr Sigurin\u00eb Njer\u00ebzore <\/a>\u00a0e ka identifikuar nevoj\u00ebn p\u00ebr t\u00eb margjinalizuar rrjetet e konfliktit si nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje tejet e r\u00ebnd\u00ebsishme, p\u00ebr arsye se k\u00ebta faktor jan\u00eb t\u00eb aft\u00eb p\u00ebr t\u00eb trazuar politikat e BE-s\u00eb p\u00ebr p\u00ebrfundimin e konfliktit dhe p\u00ebr nd\u00ebrtimin e paqes ose p\u00ebr rr\u00ebmbimin e tyre p\u00ebr p\u00ebrfitimin e tyre vetjak politik dhe ekonomik n\u00eb d\u00ebm t\u00eb qytetar\u00ebve t\u00eb zakonsh\u00ebm. BE-ja ka instrumente n\u00eb dispozicionin e vet p\u00ebr t\u2019iu p\u00ebrgjigjur k\u00ebrkesave vendore p\u00ebr adresimin e keqp\u00ebrdorimit t\u00eb p\u00ebrhapur dhe t\u00eb kriminalitetit. Duke vepruar k\u00ebshtu, BE-ja po ashtu mund t\u00eb nd\u00ebrtoj\u00eb nj\u00eb burim alternativ t\u00eb autoritetit politik legjitim dhe nj\u00eb elektorat p\u00ebr reform\u00eb t\u00eb mir\u00ebfillt\u00eb.<\/p>\n<p>A mund ta ofroj\u00eb k\u00ebt\u00eb BE-ja? <a href=\"http:\/\/www.securityintransition.org\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/WP09_Justice_FinalEditedVersion.pdf\">Studimi <\/a>\u00a0yn\u00eb i porositur p\u00ebr Shqyrtimin Strategjik i ka identifikuar dy sfida kryesore.\u00a0Nj\u00ebra prej tyre ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me politikat e drejt\u00ebsis\u00eb t\u00eb BE-s\u00eb dhe tjetra me p\u00ebrvoj\u00ebn e shteteve an\u00ebtare, q\u00eb i form\u00ebsojn\u00eb k\u00ebto politika.<\/p>\n<p>Nj\u00eb problem \u00ebsht\u00eb ai q\u00eb, p\u00ebr BE-n\u00eb, drejt\u00ebsia ka prirje t\u00eb jet\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje e parimit. Kjo ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me angazhimin p\u00ebr etik\u00ebn dhe normat n\u00eb politik\u00ebn e jashtme. Kur angazhimet normative t\u00eb BE-s\u00eb jan\u00eb par\u00eb t\u00eb p\u00ebrleshen me konsideratat strategjike p\u00ebr paqen dhe stabilitetin, drejt\u00ebsia shpesh \u00ebsht\u00eb komprometuar dhe ngadal\u00ebsuar. P\u00ebr shembull, BE-ja shpesh konsideron q\u00eb drejt\u00ebsia dhe paqja jan\u00eb objektiva garuese n\u00eb proceset e paqes. Nd\u00ebrprerja e marr\u00ebdh\u00ebnieve me kryer\u00ebsit e krimeve trajtohet si nj\u00eb strategji pragmatike p\u00ebr p\u00ebrfundimin e dhun\u00ebs. Por kur marr\u00ebveshjet ngusht\u00ebsisht t\u00eb negociuara shfryt\u00ebzohen p\u00ebr t\u00eb mbrojtur rrjetet e konfliktit n\u00eb strukturat e pushtetit \u00a0\u2013 n\u00eb vend se t\u00eb mund\u00ebsojn\u00eb margjinalizimin me kalimin e koh\u00ebs, marr\u00ebveshjet e paqes p\u00ebrfundojn\u00eb duke e mbyllur hap\u00ebsir\u00ebn p\u00ebr reform\u00eb ose duke e shtruar rrug\u00ebn p\u00ebr p\u00ebrs\u00ebritjen e dhun\u00ebs. K\u00ebto kan\u00eb qen\u00eb disa nga pasojat e paq\u00ebllimshme t\u00eb Marr\u00ebveshjes s\u00eb \u00a0<a href=\"http:\/\/www.globalpolicyjournal.com\/articles\/conflict-and-security\/how-peace-agreements-undermine-rule-law-new-war-settings\">Dayton<\/a>-it n\u00eb Bosnj\u00eb dhe t\u00eb <a href=\"http:\/\/www.tandfonline.com\/doi\/abs\/10.1080\/14678802.2012.703533\">Bonn<\/a>-it n\u00eb Afganistan.<\/p>\n<p>Arsyeja tjet\u00ebr pse drejt\u00ebsia \u00ebsht\u00eb margjinalizuar n\u00eb politik\u00ebn e jashtme t\u00eb BE-s\u00eb ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me p\u00ebrvoj\u00ebn e shteteve an\u00ebtare. Me p\u00ebrjashtimin e pjessh\u00ebm t\u00eb Holokaustit, shtetet evropiane kan\u00eb b\u00ebr\u00eb pak nd\u00ebshkime lidhur me trash\u00ebgimit\u00eb e tyre t\u00eb abuzimit t\u00eb trash\u00ebguara nga lufta dhe sundimi represiv n\u00eb Evrop\u00eb dhe n\u00eb ish kolonit\u00eb. Tranzicionet e negociuara nga diktaturat n\u00eb demokraci n\u00eb Evrop\u00ebn Jugore dhe Lindore kan\u00eb involvuar fare pak ose asfare drejt\u00ebsi, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb \u201cpakti i heshtjes\u201d i Spanj\u00ebs. N\u00eb pjes\u00eb t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb Evrop\u00ebs Lindore, kjo iu ka mund\u00ebsuar ish elitave p\u00ebr ta konvertuar pushtetin e tyre politik n\u00eb pushtet ekonomik dhe kjo e ka hapur rrug\u00ebn p\u00ebr pla\u00e7kitje dhe kriminalizim pas revolucioneve t\u00eb vitit 1989. Ngjash\u00ebm, dekolonizimi nuk \u00ebsht\u00eb shoq\u00ebruar nga pranimi dhe d\u00ebmshp\u00ebrblimi p\u00ebr abuzimet m\u00eb t\u00eb egra t\u00eb periudh\u00ebs kolonialiste, si\u00e7 jan\u00eb mizorit\u00eb franceze n\u00eb Algjeri.<\/p>\n<p>Ky kombinim i amnistis\u00eb dhe i amnezionit nuk mund t\u00eb siguroj\u00eb nj\u00eb udh\u00ebzues p\u00ebr trajtimin e konflikteve t\u00eb tashme. Dhe, n\u00ebnshtresa e tij e err\u00ebt po shfaqet n\u00eb rritje e sip\u00ebr n\u00eb vet Evrop\u00ebn, ku trash\u00ebgimit\u00eb e pa adresuara t\u00eb s\u00eb kaluar\u00ebs abuzive dhe t\u00eb padrejt\u00ebsis\u00eb jan\u00eb nj\u00eb faktor n\u00eb lindjen e l\u00ebvizjeve neo-fashiste, raciste, ksenofobe dhe t\u00eb tjera ekstremiste dhe t\u00eb partive skajsh\u00ebm t\u00eb djathta. \u201cNostalgjia autoritare\u201d e kacavjerrur n\u00eb disa pjes\u00eb t\u00eb Evrop\u00ebs po ashtu e ushqen revizionizmin historik, duke e sfiduar rendin demokratik dhe vet projektin evropian.<\/p>\n<p>Hulumtimi yn\u00eb sugjeron se BE-ja ka nevoj\u00eb p\u00ebr ta b\u00ebr\u00eb prioritet drejt\u00ebsin\u00eb, s\u00eb brendshmi dhe s\u00eb jashtmi, duke i inkurajuar shtetet an\u00ebtare p\u00ebr t\u00eb trajtuar t\u00eb kaluar\u00ebn e tyre vetjake dhe duke krijuar hap\u00ebsir\u00eb p\u00ebr rrjetet e drejt\u00ebsis\u00eb dhe p\u00ebr nismat p\u00ebrbrenda dhe jasht\u00eb Evrop\u00ebs. Nj\u00eb qasje ngjash\u00ebm e kalibruar \u00ebsht\u00eb e nevojshme p\u00ebr t\u00eb adresuar kriminalitetin ekonomik, nj\u00eb pjes\u00eb e madhe e t\u00eb cilit \u00ebsht\u00eb me karakter tranzicional. Konfliktet gjenerojn\u00eb p\u00ebrfitime t\u00eb m\u00ebdha nga shitja e paligjshme e arm\u00ebve, e drogave, kontrabandimi, p\u00ebrvet\u00ebsimi dhe korrupsioni, duke i kontribuuar k\u00ebshtu qarkullimit t\u00eb paligjsh\u00ebm financiar, i cili vler\u00ebsohet t\u00eb jet\u00eb n\u00eb m\u00eb shum\u00eb se 1 trilion USD p\u00ebr vit. Pastrimi i parave nga p\u00ebrfitimet kriminale e p\u00ebrkeq\u00ebson pabarazin\u00eb, si n\u00eb vendin e origjin\u00ebs, ashtu edhe n\u00eb at\u00eb t\u00eb destinimit. Ai e ushqen monetizimin e politikave p\u00ebrmes krijimit t\u00eb nxit\u00ebsve p\u00ebr lider\u00ebt politik p\u00ebr lidhje me rrjetet kriminale. Dhe, po ashtu, ai ndikon mbi qytetar\u00ebt evropian drejtp\u00ebrdrejt, p\u00ebr shembull duke i shnd\u00ebrruar financat dhe patundshm\u00ebrit\u00eb n\u00eb vendet si\u00e7 jan\u00eb Londra ose Parisi n\u00eb nxit\u00ebsit kryesor t\u00eb pabarazis\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb, konflikti i dhunsh\u00ebm mund t\u00eb shihet si nj\u00eb lloj i mekanizmit p\u00ebr rishp\u00ebrndarje grabitqar globale t\u00eb pushtetit dhe t\u00eb burimeve. Drejt\u00ebsia ka nj\u00eb r\u00ebnd\u00ebsi kritike p\u00ebr nd\u00ebrprerjen e k\u00ebtij mekanizmi dhe p\u00ebr trajtimin e disa prej pasojave t\u00eb saj t\u00eb d\u00ebmshme.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>(Publikuar n\u00eb <a href=\"https:\/\/www.opendemocracy.net\/can-europe-make-it\/marika-theros-iavor-rangelov-nata-kandi\/justice-for-atrocity-and-economic-crimes-can-eu-deliver\">\u00a0Open Democracy, 24 maj, 2016<\/a>)<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Me p\u00ebrjashtimin e pjessh\u00ebm t\u00eb Holokaustit, shtetet evropiane kan\u00eb b\u00ebr\u00eb pak nd\u00ebshkime\u00a0 lidhur me trash\u00ebgimit\u00eb e tyre t\u00eb abuzimit t\u00eb&#8230; ","protected":false},"author":8,"featured_media":134921,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[492],"tags":[],"class_list":["post-139172","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-komra-ne-media-sq"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v25.6 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Drejt\u00ebsi p\u00ebr mizorit\u00eb dhe krimet ekonomike: a mund ta ofroj\u00eb k\u00ebt\u00eb BE-ja? - REKOM ~ KOMRA ~ RECOM<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.recom.link\/sq\/justice-atrocity-economic-crimes-can-eu-deliver\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"sq_AL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Drejt\u00ebsi p\u00ebr mizorit\u00eb dhe krimet ekonomike: a mund ta ofroj\u00eb k\u00ebt\u00eb BE-ja? - REKOM ~ KOMRA ~ RECOM\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Me p\u00ebrjashtimin e pjessh\u00ebm t\u00eb Holokaustit, shtetet evropiane kan\u00eb b\u00ebr\u00eb pak nd\u00ebshkime\u00a0 lidhur me trash\u00ebgimit\u00eb e tyre t\u00eb abuzimit t\u00eb...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.recom.link\/sq\/justice-atrocity-economic-crimes-can-eu-deliver\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"REKOM ~ KOMRA ~ RECOM\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/ZaREKOM.PerKOMRA.ForRECOM\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2016-05-25T11:45:43+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2016-05-26T12:26:12+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.recom.link\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/85476472_gettyimages-480382574.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"660\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"371\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Recom Editor\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@REKOM_KOMRA\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@REKOM_KOMRA\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Recom Editor\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"10 minuta\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.recom.link\/sq\/justice-atrocity-economic-crimes-can-eu-deliver\/\",\"url\":\"https:\/\/www.recom.link\/sq\/justice-atrocity-economic-crimes-can-eu-deliver\/\",\"name\":\"Drejt\u00ebsi p\u00ebr mizorit\u00eb dhe krimet ekonomike: a mund ta ofroj\u00eb k\u00ebt\u00eb BE-ja? - REKOM ~ KOMRA ~ RECOM\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.recom.link\/en\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.recom.link\/sq\/justice-atrocity-economic-crimes-can-eu-deliver\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.recom.link\/sq\/justice-atrocity-economic-crimes-can-eu-deliver\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.recom.link\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/85476472_gettyimages-480382574.jpg\",\"datePublished\":\"2016-05-25T11:45:43+00:00\",\"dateModified\":\"2016-05-26T12:26:12+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/www.recom.link\/en\/#\/schema\/person\/0b0fce47cdf986c8b4194146b69999a3\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.recom.link\/sq\/justice-atrocity-economic-crimes-can-eu-deliver\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"sq\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.recom.link\/sq\/justice-atrocity-economic-crimes-can-eu-deliver\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq\",\"@id\":\"https:\/\/www.recom.link\/sq\/justice-atrocity-economic-crimes-can-eu-deliver\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/www.recom.link\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/85476472_gettyimages-480382574.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.recom.link\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/85476472_gettyimages-480382574.jpg\",\"width\":660,\"height\":371},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.recom.link\/sq\/justice-atrocity-economic-crimes-can-eu-deliver\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/www.recom.link\/en\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Drejt\u00ebsi p\u00ebr mizorit\u00eb dhe krimet ekonomike: a mund ta ofroj\u00eb k\u00ebt\u00eb BE-ja?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.recom.link\/en\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.recom.link\/en\/\",\"name\":\"REKOM ~ KOMRA ~ RECOM\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.recom.link\/en\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"sq\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/www.recom.link\/en\/#\/schema\/person\/0b0fce47cdf986c8b4194146b69999a3\",\"name\":\"Recom Editor\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq\",\"@id\":\"https:\/\/www.recom.link\/en\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b345ee03975bccfc62280b0fd1ffd916?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b345ee03975bccfc62280b0fd1ffd916?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Recom Editor\"},\"url\":\"https:\/\/www.recom.link\/sq\/author\/jelanag\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Drejt\u00ebsi p\u00ebr mizorit\u00eb dhe krimet ekonomike: a mund ta ofroj\u00eb k\u00ebt\u00eb BE-ja? - REKOM ~ KOMRA ~ RECOM","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.recom.link\/sq\/justice-atrocity-economic-crimes-can-eu-deliver\/","og_locale":"sq_AL","og_type":"article","og_title":"Drejt\u00ebsi p\u00ebr mizorit\u00eb dhe krimet ekonomike: a mund ta ofroj\u00eb k\u00ebt\u00eb BE-ja? - REKOM ~ KOMRA ~ RECOM","og_description":"Me p\u00ebrjashtimin e pjessh\u00ebm t\u00eb Holokaustit, shtetet evropiane kan\u00eb b\u00ebr\u00eb pak nd\u00ebshkime\u00a0 lidhur me trash\u00ebgimit\u00eb e tyre t\u00eb abuzimit t\u00eb...","og_url":"https:\/\/www.recom.link\/sq\/justice-atrocity-economic-crimes-can-eu-deliver\/","og_site_name":"REKOM ~ KOMRA ~ RECOM","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/ZaREKOM.PerKOMRA.ForRECOM\/","article_published_time":"2016-05-25T11:45:43+00:00","article_modified_time":"2016-05-26T12:26:12+00:00","og_image":[{"width":660,"height":371,"url":"https:\/\/www.recom.link\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/85476472_gettyimages-480382574.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Recom Editor","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@REKOM_KOMRA","twitter_site":"@REKOM_KOMRA","twitter_misc":{"Written by":"Recom Editor","Est. reading time":"10 minuta"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.recom.link\/sq\/justice-atrocity-economic-crimes-can-eu-deliver\/","url":"https:\/\/www.recom.link\/sq\/justice-atrocity-economic-crimes-can-eu-deliver\/","name":"Drejt\u00ebsi p\u00ebr mizorit\u00eb dhe krimet ekonomike: a mund ta ofroj\u00eb k\u00ebt\u00eb BE-ja? - REKOM ~ KOMRA ~ RECOM","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.recom.link\/en\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.recom.link\/sq\/justice-atrocity-economic-crimes-can-eu-deliver\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.recom.link\/sq\/justice-atrocity-economic-crimes-can-eu-deliver\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.recom.link\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/85476472_gettyimages-480382574.jpg","datePublished":"2016-05-25T11:45:43+00:00","dateModified":"2016-05-26T12:26:12+00:00","author":{"@id":"https:\/\/www.recom.link\/en\/#\/schema\/person\/0b0fce47cdf986c8b4194146b69999a3"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.recom.link\/sq\/justice-atrocity-economic-crimes-can-eu-deliver\/#breadcrumb"},"inLanguage":"sq","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.recom.link\/sq\/justice-atrocity-economic-crimes-can-eu-deliver\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq","@id":"https:\/\/www.recom.link\/sq\/justice-atrocity-economic-crimes-can-eu-deliver\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.recom.link\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/85476472_gettyimages-480382574.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.recom.link\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/85476472_gettyimages-480382574.jpg","width":660,"height":371},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.recom.link\/sq\/justice-atrocity-economic-crimes-can-eu-deliver\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.recom.link\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Drejt\u00ebsi p\u00ebr mizorit\u00eb dhe krimet ekonomike: a mund ta ofroj\u00eb k\u00ebt\u00eb BE-ja?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.recom.link\/en\/#website","url":"https:\/\/www.recom.link\/en\/","name":"REKOM ~ KOMRA ~ RECOM","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.recom.link\/en\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"sq"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.recom.link\/en\/#\/schema\/person\/0b0fce47cdf986c8b4194146b69999a3","name":"Recom Editor","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq","@id":"https:\/\/www.recom.link\/en\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b345ee03975bccfc62280b0fd1ffd916?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b345ee03975bccfc62280b0fd1ffd916?s=96&d=mm&r=g","caption":"Recom Editor"},"url":"https:\/\/www.recom.link\/sq\/author\/jelanag\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.recom.link\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/139172"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.recom.link\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.recom.link\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.recom.link\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.recom.link\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=139172"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/www.recom.link\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/139172\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":139250,"href":"https:\/\/www.recom.link\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/139172\/revisions\/139250"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.recom.link\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/134921"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.recom.link\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=139172"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.recom.link\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=139172"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.recom.link\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=139172"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}