{"id":112826,"date":"2015-05-11T10:30:24","date_gmt":"2015-05-11T09:30:24","guid":{"rendered":"http:\/\/www.recom.link\/?p=112826"},"modified":"2015-05-11T10:34:57","modified_gmt":"2015-05-11T09:34:57","slug":"tri-prozora-7","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.recom.link\/sq\/tri-prozora-7\/","title":{"rendered":"Filmi si z\u00eb i viktimave"},"content":{"rendered":"

P\u00ebrdorimi i fakteve mbi luft\u00ebrat n\u00eb territorin e ish Jugosllavis\u00eb n\u00eb film
\n<\/strong><\/h3>\n

Forumi i X-t\u00eb p\u00ebr Drejt\u00ebsi Tranzicionale n\u00eb shtetet e ish Jugosllavis\u00eb<\/em><\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

Lazar Stojanoviq<\/strong><\/p>\n

Tregimet mbi luft\u00ebrat n\u00eb Ballkan gjat\u00eb dhjet\u00ebvjet\u00ebshit t\u00eb fundit t\u00eb shekullit nj\u00ebzet\u00eb ende jan\u00eb t\u00eb shpeshta, jo vet\u00ebm n\u00eb kulturat lokale, por edhe n\u00eb mediat kryesore. Kjo n\u00ebnkupton se ngjarjet e luft\u00ebs nuk zbehen as edhe pas dy dhjet\u00ebvjet\u00ebshave. As pas shtat\u00eb ose tet\u00eb dhjet\u00ebvjet\u00ebshash kur \u00ebsht\u00eb fjala p\u00ebr luft\u00ebrat bot\u00ebrore. Megjith\u00ebk\u00ebt\u00eb, di\u00e7ka n\u00eb lidhje me hulumtimin e k\u00ebtyre luft\u00ebrave tona ka ndodhur shum\u00eb m\u00eb her\u00ebt dhe krejt n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb nd\u00ebrgjegjshme dhe t\u00eb planifikuar: shihet synimi q\u00eb p\u00ebr luft\u00ebn t\u00eb flitet nga shum\u00eb k\u00ebndv\u00ebshtrime relevante, q\u00eb t\u00eb d\u00ebgjohet z\u00ebri i t\u00eb gjitha pal\u00ebve n\u00eb ato luft\u00ebra. Kjo \u00ebsht\u00eb m\u00eb e leht\u00eb p\u00ebrderisa fitimtar zyrtar nuk ka dhe, s\u00eb k\u00ebndejmi, \u00ebsht\u00eb e pranueshme q\u00eb p\u00ebr fatet e njer\u00ebzve, komuniteti dhe shoq\u00ebria, mbi viktimat dhe kryer\u00ebsit e krimeve, posa\u00e7\u00ebrisht atyre nga kategorit\u00eb m\u00eb t\u00eb rrezikuara, t\u00eb flitet pa nd\u00ebrhyrjen e vler\u00ebsimeve politike dhe t\u00eb paragjykimeve ideologjike. Mbi Luft\u00ebn e Dyt\u00eb Bot\u00ebrore ende shum\u00eb rrall\u00eb flasim n\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb till\u00eb t\u00eb lir\u00eb. K\u00ebtu, natyrisht, \u00ebsht\u00eb fjala p\u00ebr ato m\u00eb pak se dhjet\u00eb p\u00ebr qind t\u00eb produkteve mediatike t\u00eb hulumtimit gazetaresk dhe artistik, t\u00eb cilat nuk p\u00ebrfshihen n\u00eb propagand\u00ebn e p\u00ebrditshme politike t\u00eb pranishme n\u00eb t\u00ebr\u00eb rajonin, e cila i karakterizon m\u00eb shum\u00eb se nj\u00ebzet p\u00ebr qind t\u00eb produkteve mediatike me tematik\u00eb t\u00eb luft\u00ebs.
\nMund\u00ebsia e nj\u00eb qasjeje t\u00eb k\u00ebtill\u00eb t\u00eb pangarkuar e ka sugjeruar struktur\u00ebn dhe p\u00ebrmbajtjen e sesionit mbi p\u00ebrdorimin e fakteve mbi luft\u00ebrat n\u00eb periudh\u00ebn 1991-2001 n\u00eb filmat e krijuar n\u00eb rajon. Nuk \u00ebsht\u00eb marr\u00eb parasysh v\u00ebrshimi i produkteve televizive dhe filmike, t\u00eb cilat n\u00eb nj\u00eb diapazon t\u00eb gjer\u00eb zhanror, nga fiksioni e deri te biseda n\u00eb studio, e trajtojn\u00eb luft\u00ebn si kontekst politik, e p\u00ebrdorin n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb propagandistike ose synojn\u00eb q\u00eb ta analizoj\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsuar verbale. Jan\u00eb zgjedhur shembujt e luft\u00ebs, t\u00eb cil\u00ebve lufta n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb dramatike ua ka ndryshuar jet\u00ebn, krahas nd\u00ebrgjegjes s\u00eb plot\u00eb se i ka ndryshuar jet\u00ebt e t\u00eb gjith\u00eb neve. Filmat e zgjedhur jan\u00eb bazuar n\u00eb fakte, t\u00eb cilat p\u00ebrgjith\u00ebsisht jan\u00eb t\u00eb pranueshme, n\u00eb disa raste edhe t\u00eb v\u00ebrtetuara para gjykat\u00ebs \u2013 por nuk jan\u00eb gjer\u00ebsisht t\u00eb njohura ose shtypen nga qendra e v\u00ebmendjes publike. Duke pasur parasysh orientimin themelor t\u00eb Nism\u00ebs p\u00ebr KOMRA, \u00ebsht\u00eb theksuar k\u00ebndi i viktim\u00ebs. Objektivi ka qen\u00eb q\u00eb t\u00eb hulumtohet dhe komentohet roli i filmit si mjet i mish\u00ebrimit t\u00eb atij k\u00ebndi dhe instrument i hulumtimit t\u00eb personalitetit dhe kontekstit n\u00eb raport me k\u00ebt\u00eb problem specifik dhe t\u00eb l\u00ebn\u00eb anash.<\/p>\n

Filmi Tri dritare dhe nj\u00eb varje<\/em>, autor i t\u00eb cilit \u00ebsht\u00eb Isa Qosja, flet mbi nj\u00eb shqiptare t\u00eb dhunuar, e cila nga viktima shnd\u00ebrrohet n\u00eb fajtore, sepse historin\u00eb e saj ua ka p\u00ebrcjell\u00eb mediave.<\/p>\n